Soure: Metkhuabo Group Mail on 10 April 2009 [Lanhtak Puai thengte ah Bawipa Jesuh a thihnak le Lomhnak Mitthli kong Sermon ttha ngai a si] "Lomhnak Mithli Lenhoi" Cawn nili ni zingka fingrei a cah hlan. Hi ni cu tlakrawh sermi liim ding asi caah tuan ah rian ot ding a si. Judah cu tuan ah ka tho lai a ti nain, a thawh hlan ah a innpa hna kio le rak thawng nih a hun thangh. Tual ah a chuak i a hna a tun cu, "Maw ka fapa, na nun a tawi tuk ee, a kan cawmtu ding fa upa bik na si hi na thei lo maw?.... " ti'n a nu a ttap len ko. Alu ai khun i, "An fapa upabik pei a thi hi" tiah a lung chung tein a chim. Cu hnu ah inn dangdang zong in ttah thawng cu a hun theih chin lengmang. Chungkhar tampi in an fa upabik cio an thihnak nih a thinlungah mei bang in a hun kangh.. Inn chungah a lut zokzok i, a fapa upabik Silas, a it ko mi cu a thi maw a nung ti hngalh duh ah a thintur a va tongh. A fapa Silas cu ai tthang i, "Ka pa ziahdah na ka tongh?" a hun ti. Apa nih zei bia chim loin a kaltak. Judah cu a nupi Ruth sinah a va kal. Judah le Ruth nih cun a sullam an hngalh cang caah, cu bantuk ttahhram thawng lak ahcun holh lo ring loin hmaitonh in an i kup. Judah nih din tein a chimmi bia cu, "Jaweih min thangthat si ko seh" a ti i a nupi Ruth nih din tein "Amen" a hun ti piak. An mitthli haimi cu an i hnawh piak veve. Terual ngai si hna kaw, an fa le cu pakhat hnu pakhat an hong tho. Hngakchia bik nute, holh tam ngaimi Melodi nih bia a hun hal hna. Melodi: "Nunu ziah dah hiti mi an ttah zeidah a cang hnga?". Anu nih a pheicungah a hun pom i anu cu fawi le bai ah a holh kho lo, a mitthli cu a fanu biang ah a hong tla. Melodi: "Nunu ziah na ttah ve?". Anu nih a lu a thin i, a fanu biang cung mitthli te cu a hun hnawh. Cu hnu ah din tein a hna kam te ah a chimmi cu, Ruth: "An fa upa bik poah kha vancungmi nih an thah hna". Melodi: "Nunu, vancungmi cu an va sual ve, ziah ka u Silas hi an thah ve ne lo?". Anu nih a let kho ti lo. A fa upabik cu a hei zoh i alung chung in na naunu hi ngaithiam ko ti'n a mit a hei ttheh. Judah: "Nan zapi tein mileng khan ah ra u law thla kan cam hna lai" ti'n mileng khan lei ah a kalpi hna. An fanu hniang Melodi cu holh ai tiim nain, a pa nih a kut in a hmur a phihkanh caah a dai tthan. Judah: "Nizan i sa kan thah mi kha a sullam a tling cang. Kan pu Moses sinah Jaweih Pathian nih a fialmi a si. Sathi kha innka ba ah neh u, a kan ti caah kan nehnak kha a si. Zan lai ah vancungmi an ra i, innka ah sathi ai neh mi inn poah an lanhtak hna. Sathi ai neh lomi inn chungah an lut i, an fa upabik kha an thah hna". Thaba ngai in a hun i din i, a cil a hun dolh. Bia ka peh lai a ti lio ah a fanu Melodi cu inn lengah a va chuak ta duak i, an innka ba cu cho zoh in a hei zoh. Nizan ah apa nih sathi a nehmi a hmuh hnu ah a rak lut tthan. Melodi: "Papa sathi nehmi inn poah i vancungmi an luh ve lo cu zei sullam dah a si hnga?". Cu biahalnak cu fawi le bai ah an let kho lo. Lanhtak Ni (Passover) sullam tu nih cu Melodi biahalnak cu a fianter. Thla an cam. Thla an cam lio ah an chungkhar dihlak in an i lomhnak mitthli an biang ah a luang. An nu le an pa cu an thlacam bia hmanh an khek kho lo, an ttahnak ah. Thlacam a dih cun Melodi hmanh cu a mitthli a hai ve. An upa bik Silas ko a thlacam thawng a than hlei ah a ttah thawng zong a thang bik. An innka ba ah sathi rak neh hna hlah sehlaw a hei thi ve ko hnga ti a ruah ah a celh in a celh lo. Khua ahung ceu chin lengmang. Zumlotu Izip chungkhar kip ah ruak pakhat cio an ngei. Ruak hmanh ah fa upa bik, minchawngtu an si hna. Thisen ai nehmi Isarel chungkhar tu cu chung tling tein Bawipa Pathian an thangthat. Cu ni, an luat ni cu "Lanhtak Ni (Passover)" ai thok ni a si. Jaweih Pathian nih, "Hi Lanhtak ni hi nan techin fapar tiang na ulh zungzal lai" a ti hna. Isarel mi nih atu tiang hin Jerusalem khualipi ah an ulh zungzal. Bawi Jesuh le a zultu zong cu Lanhtak puai zawh ding ah Jerusalem ah an kal ve. Jesuh cu an rak tlaih i a sual bia an ceih. A sualnak pakhat hmanh an hmu lo. Pilot nih, "Fung in tu u law, nan Lanhtak puai poah ah misual pakhat thlah a si tawn bantuk in ka thlah tthan lai" a ti hna. Mipi nih, "Lainawng Barabas tu kha thlah law, Jesuh tu hi vailam ah khenh si ko seh" ti'n awreng chuak in an au. Pilot nih zei a chim ngam ti lo. An kut ah a pek hna. An tuk, an vuak, cil an chak, hnu ah vailamtung an put ter i Kalvary tlang ah an khenhchih. Lanhtak ni le caan theng te ah Jesuh a thih hi Pathian nih a ruahcia mi le a khan cia mi a rak si. Nangmah le keimah kan luatnak hnga ca dingah a si. Hi dawtnak thisen luangmi nih hin na thinlung chungah mei bang an kangh ve cang maw? Lanhtak lio ah Jesuh a thi, misual Barabas a luat. Lanhtak lio ah Innka thisen nehmi an luat, ai neh lomi fa upa an thi. Melodi te chungkhar, thisen thawng in Lanhtak ni ah an luat caah "Lomhnak Mitthli" a luang. Jesuh nih hell mei tili in kan luatnak hnga a thisen a thlet. Cu thisen ai nehmi (zummi) poah cu an luat lai.. Luatnak Jubilee darklhing cu tum a si cang. An tum tthan ti lai lo. Zungzal ca in an tum cang. Hla nih, "Maw khuaruahhar tiva a luang a kan Khamhbawi chung in, van phak khawh tiang ka hla ttha cu thisen thletmi a si" a ti. Nihin Lanhtak ni sunglawi ah hin a ttapmi chungkhar maw na si, lomhnak mitthli a luangmi chungkhar dah? Pu Mang Cung Nung ================= Life is like a book, everyday is new pages |
Friday, April 10, 2009
LAWMHNAK MITTHLI LENHOI
MALAYSIA LEI NIH KAN CELH TI LO
Malaysia lei nih kan celh ti lo by Lian Hei Cung Source: Metkhuabo Forum Mail on 9 APR 2009 Dear careltu hna, Ka subject zon i ka tialmi bia nan hmuh cun zei thla a si hnga tiah nan ruah colh ko lai. Thin phan tla lo in nan um ko lai. Thong ah maw an tlak tuk, si lo ah zawtfah le thih loh nih hlah maw Malaysia lei hi a den tuk cang hna ti in nan ruah ko lai. Thong tlak cu kan tlak tawnmi a si ko pin ah Refugee hmuhnak zong a si ve caah Malaysia phan laimi ca ah cun tuar tawnmi a si ko. Amah bel thawng thlak tha hnem le tha hnem lo tu in a um. Cun thih le loh zong hi Malaysia lawng si lo in minung nih kan phanhnak paoh ah kan tonmi a si ko, a tongmi chung khar caah mitthli a tlak pengmi phung a si ko. Harnak hi ton phung a si i, cu harnak cu hrial khawhmi harnak le hrial khawh lomi harnak tu in ai theu sawh sawh bia a si. Hrial khawh lomi thihnak, van chiatnak cu zei ti awk a tha a tuar zia thim tu kan cawn awk a si ko. A tu Malaysia nih kan tonmi kan buai ngaimi cu Nu le Va thannak kong hi a si. I ruah piak thiam ah cun then lo in a si kho ko i, nang maw kei maw ti i kan um ah cun then lo tha lo in um ding lawng khi a tang ko. Malaysia ram ah bomh a nuam lo bikmi thil le lamkaltu si awk ah a nuam lo bik tung i ceih lo tha lo in kan ceihmi cu nu le va thannak kong hi a si. Kan i duh bak ti lo ai timi i duh u, i daw uh ti biapha cuai cu kan pa le nih zei tluk in a har ti cu nan theih tukmi kha a si ko. Kan i then ning cu a chim hmanh chim ngam lomi bia a si caah ka langhter ti lai lo. Zeiruang ah dah kan i then ti tu a kong lam kawl hna u si law, ai thi-um cia chungkhar fek tein dirhnak phung kawl tu ah a tha deuh rua lai ka ti. Malaysia ram kan i thennak a kong hi tampi a um ko lai, cu lakah zei maw zat te vun langhter ka duh. (1) Nupi caah ning a hman lo ruang (2) Kan din ei thiam lo ruang le nunzia thiam lo ruang, (3) Lungthin dik lo cia in ram dang rat kan i thawh ruang tbt..... ruangah kan i thennak hi a si. Laimi nih refugee card hmuh hi van cung kainak ticket pakhat ah kan ruah i, cu ticket a hmu mi a lungthin ah siseh, midang laimi unau zong hin a sang tuk ah an ruah. Cu tikah UN apointment card a hmumi paoh nih laitlang i nu paoh paoh cu cah dih khawh a si ti in an ruah. Cu ve bantukin Laitlang lei um nungak ( Ngaknu ) le nu chungkhar nih halmi van si cu vawlei vanram kai ding in an rak ruah ve i, zei hmanh a kong theih lomi pa zong vat ah thawh ter a si. Ai cahmi kan zoh hna tikah pa nih le Mui dawh le catang sang cu kan rak uar ve fawn i kan cahmi nu nih ka sining tak le ka mui tak aa ka hmuh te lai ti ai philh sual i ai dawh bik le catang sang kai leng cu an i cah diam ai. Mlalaysia cu cahmi nu cu a hung phan i, thiat umhnak an vun tuah tikah sining ai dang tuk hratmi cu nu lung a dong colh. Cu tikah thennak ding a lam cu kawl cawh a si. Van chia ai timi pa caah cun an cahmi nu cu Nutung virgin in an then ko. Fak deuh kan chim ah cun, a cheu khat cu zan khawt ting -9 rate in nupi thi lai pa zong hmuh khwah ngai an si cang. Cu caah ca thiam le thiam lo ram dang ah cun kan i khat ko timi cu a rak si kho hrim rua lo. Then lo tein a ummi zong cu an um ve ko, phone set belte ah lung cu chung le caah cun a nuam bal lai ka ti lo. Nute nan pa nih an daw maw van ti ah " um " ti pah in tah aw in fa nu le aw thawng a theimi nu le pa cu chim an tam ko cang. A si thiam ah cun si ning ai dang tukmi hi cu i hal le i thit lo ah a tha ko, then a tam deuh ko. University a kaimi kan fanu le kan far le zong nih nan i ruah a herh cang ko rua, va hna mi rang phung in tampi ka nei ve ko lai ti an tim ve lem lo nan caah cun, ram dang hi mah tein kal khawh a si ti tu theih chih ah atha. Malaysia cu na phan lai i nai ruahnak hngak in na khua ruah a har lai ti ah ka hoi le a kal ciami nih Ram leng ka hong chuah lai te ah an ka caah, cu bia cu a dik tuk ah a chim lei hmanh ka thiam lo. Kuala Lumpur ah ka hong phan i ka sianghngakchia thing le ka rian tuan thing hoi pawl hi kan vun i tong hna. Mi thar ka si ve bantukin an ka dawt caah tha tein an ka zoh. Ka rain tuan thing ho sayama te he ni hnih thum lakphakti kan din i, an ka zoh ning ai dan kha ka hmuh le lung thiang tein ka hal hna. Hi ka hoi le he hin ai duh lai ti ah nan ka ruat maw? ti in ka hal hna? Khrihfa upa pakhat nih Kan nih Malaysia ah cun ai zul dawi deuhmi cu ....... ti in nih pah in a bia dih lo pi in a donghter. Thla (2) leng lo in Khrihfa upa pa nih a chimmi bia cu ka lung a fiang, cu cu ' Ai zulmi nu le pa paoh cu nu le va si ding " ti in a ho Malaysia phan lung paoh ah an rak i neihmi a si. Cun kan hawi le a phang thingmi nih an ka chimhmi cu Malaysia ah cun AIDS a thiang, a zawmi zong hi lai tlang in an i phurhmi a si, a save ngai Malaysia cu ti hi an bia tlaih a si. Cu an chimmi bia cu ka pom khawh lo caah Malaysia ram AIDS zawtnak kong cu Internet le an si in sining ka hlat than tikah a rak si lo zia kha ka ngalh, kai fianmi cu duh paoh in miphun dang sin ah Laimi hi an rak tlawng hi teh ti a si. Pa lawng maw an si ti ah si halwh nu zawng nun zia dawh lo piin kan nung fawn, a rian tuannak a boss pa he ai pehtlai ti mi hi cu a tam ngai ko, hi ca ka tial tik zong ah Laimi pakhat ka si ve nak in ka ning zawng a zak ngai, asinain tial caan a si cang rua ka ti. Kan hawi le nih an ka dawt i, Laimi social rain tuannak tete ah an ka telh ve, kan ca zong ah experience ngai a si ve. Hruaitu nih phaisa an ei cu tin an um, kha tin an um ti cu ni chiar theihmi bia a si. A simi zong cu a si ko, hruaitu lawn maw ti in ka vun ruat than, UN register tuahnak caah an Personal cases pawl le Family cases ka vun zoh tikah lih lawng tein tuahmi a si. A donghnak ahcun kawl ralkap tu puh leng mang ko ne u si ti awk in kan si ning cu lih le hrawkhral in khua kan sa. Cu in cun ram thumnak ah kan kal cio i, kal ding in a hngakmi zong cu zazat kan tang rih. Kan cases pawl ka zoh ahcun ka ning a zak pah ko, van cung kai nak zong ah laimi nih cun Lih cases in kan kai ngai ko lai ti ka zumh. ( Note: Lih in cases siam lo ahcun UN register hmuh khawh a si lo, lih lo bik kan timi nau pawi le zawt hmanh in lih zei maw zat chim hmu lawng ah UN appointment card hi hmuh a si ). Kan miphun cu a haln ah Mid ingmi phun ti kan rak si, a tu ah cun a chim hmanh ka ngamh ti lo. Hi ti in lih kan chim ngam tuk tik ah zei thil hmanh hi a tak in kan ruat kho ti lo i, nu le va kar zong ah lih le hrawkhrawl in kan um caah a fekmi chungkhar cu kan ser kho lo i, nu nih a si lo le pa nih kan run in cu then hram kan thok. Kan i thennak kong a dang cu kan tial than te lai.. Nu le va then hi hlan kan phungah cun kan tihmi le kan hrialmi a si nain tu chun ramleng chuak laimi nih rawl ei ti din tluk ah kan ruah cuahmah cang tikah kan phung lam maw a thar in kan tial a herh cang ko rua lai. Thil dik te kha maw kan hlawh lai i, a sualmi tu kha kan i char cang ne lai, Ning cang te le diknak in ram leng laimi sinah ka nung lai ti cu hman dawk a si lem ti lo. Sual ngam ahcun thil tha cu ton deuh ding khin a um. A tha tukmi kan lai phung kha maw kan hlawnh taktak cang ko ne lai, celh a um ruam lo. Note: HIKA zong ah relkhawh a si. ================= Life is like a book, everyday is new pages |
Thursday, April 9, 2009
Kawlram le Democracy
Kawlram le Democracy
by Victor Khen Sang

Country - Mah color pawl hi Unicameral ahmang mi ram pawl an si. Country - Mah adummi color pawl hi Bicameral ahmang mi ram an si. Country - Mah color hi Upadi zong, parliament zong ngei lo mi ram asi.= Myanmar Unicameral timi cu cozah uknak ah parliament ( legislature ) hi pakhat lawng ahmang mi pawl an si. Bianabia ah US ahcun House of Representative and Senate ti aum caah an nih an parliament hi pa hnih an si i Unicameral an si lo ti afiang. Cun China ram hi Unicameral State asi ve. Israel zong khi parliament pakhat te lawng aan ngeih i cucu KNESSET tiah an auh. Cucaah Unicameral State asi ve. Bicameral timi cu parliament pahnih angeimi an si. Afawinak cun Upper House and Lower House ti khawh an si. Vuleicung ah ram thongchobik ah ai telmi hna Denmark, Norway le Sweden ram pawl hi Unicameral state an si hna. Vuleicung pumpaluk ah hin parliament ngei lomi cu Kawlram ( Myanmar ) lawng asi i amah te lawng hi colour dang tein world map cung ah an cuan ter ve nak hi asi. Ramsual ah chiah mi North Korea, Belarus, Sudan, Cuba ti bantuk ram vialte hmanh parliament cu an ngei dih. Kawlram hi U Nu chan ah khan cun Bicameral State asi nain 1974 in Ne Win nih Unicameral State ah aser than. 1988 in Ralkap nih uknak an laak i Martial Law timi ralkap upadi in an uk . Cun National Convention 1993 in an thok i upadi an ser pi hna. 2008 May thla ah mipi sin ah hnatlakpinak ( referendum ) an tuah i kan hlawh tling an ti caah 2010 ah 1993 i ansermi constitution ning cun Kawlram cu an uk than lai. Cutik ah Bicameral State kan si tiah vuleicung ah i thanh dawh an si. Zeicatiah National Convention i an serning ahcun Upper House le Lower House umter dawh in an tial. Atulio Kawlram ralkap uknak tang ahcun Vuanci = Minister hi 35 leng an um. Cun Head of State cu General Than Shwe asi i President zong asi chih. Cun Prime Minister tu cu General Thein Sein nih a tuan. Federal timi ram pumpi hruainak cu Bicameralism asi zong ah State le Division tete ahcun Legislature hi a um ve lai nain Unicameral cio si dawh an si. Cucu ram tampi ah an hman ve. Cun Kawlram cu Ne Win nih Unicameralism in kum 26 chung hruai kan si hnu ah upadi sertu bu- parliament ( legislature ) um loin atulio uktu ralkap bawi pawl nih kum 20 an ka hruai hoi cang caah tukum cun kum 46 chung ralkap thluak/ ruahnak in uk mi ram kan si tinak asi. Cucaah 1962 hnu in Kawlram ah achuak mi cu kan chuah ka in ralkap uknak in hruai mi ram ah thongtla bantuk in kan rak taang i kan rak nung tinak asi. Kawlram chung ummi minung hrim hrim hi kan lungput dan ( morality ) arawk tuk cang caah chikhat te ah Democracy uknak hi vun cohlang colh usih law a cohlan zia zong kan thiam men lai lo. Ruah lo pi in refugee in ramkip ( abik in democracy ram ah) an vun kan kuat cio hmanh ah " ti leng chuah nga " a fish out of water khi kan lo i ka ni ziak bak cio lo mi hin tuak khawh asi. 2003 ah Nobel Peace Prize ahmu mi Iran miphun Ms.. Shirin Ebadi nih achim mi cu " Neglecting democracy is more dangerous than nuclear weapon" ati. Aduhnak cu Daithlanh sual ahcun democracy cu nuclear hriamnam nak in tih anung deuh ati. Miphun ning pi in akan hrawk dih khawh. " Democracy is easy to swallow but hard to digest" an ti. Aduhnak cu ' Democracy cu fawitein dolh khawh asi nain ka pawpi nih arial ai harh ngai mi asi ' ti asi. Ahopoh nih kaa cio cun democracy, democracy ti khawh cio asi. Asinain democracy cu zeidah asi ti ah hal cio si usih law, zalonnak ati na, thanchonak ati colh na in kan um hna lai. Cucu illusory democracy timi alang ko tiah hmuh tung i kut in va tongh khawh tung lo mi ( Muthla hmuh bantuk ) asi kho mi asi. Uknak an ti cang ahcun an biakmi phungki hmanh sathah in lamlai ah a that ngam mi ralkap uktu pawl le democracy hi ai tlak lo ngai mi asi. Kawlram cu kan ram hnulei ah India le Bangladesh an um i democracy ve ve an si. Cun ahmailei ah Thailand um i democracy asi ve ko. Achaklei in vuleicung Communist ram ah anganbik Tuluk ( China ) nih avun hren peng mi hi tuak tik ah Kawlram hi Democracy asi ve ahcun China caah cun a inn hnulei kutka phih piak tluk asi lai caah Kawlram democracy si ding hi a tih ngai ko lai ti cu afiang mi asi. Cucaah Kawlram cu kum 20 chung upadi loin ralkap nih an kan hruai khawh mi hi Tuluk cozah hi orhlei kut an si i Kawl ralkap hi kehlei kut an si ti khawh asi. Tuluk nih hin democracy duh seh law 1988 buainak ah khan Kawlram hi atulio asining he hin abingtalet in a um kho mi asi. Minung nih sermi uknak poh poh cu azultu hna he hmunkhat akal khawh lo poh ahcun uknak tha ti khawh asi lo. Cun zeibantuk uknak hmanh minung nih aser i minung nih ahrawk khawh than bantuk in minung thinlung put he akal ti kho mi kha a kalnak hmun zawn ahcun adik mi asi. Upadi- Law timi cu nithong bantuk asi i ruah sur caan ah nithong na chinh i na kut in na lucung in nai khuh i na pum cin lo ding in nai ven/ nai khamnak asi. Asinain na kut in thatein na tleih lo ahcun na nithong kha thli nih achoih khawh, na thlak khawh caah chinh santlai lo asi kho. Cucaah na nithong cu na duh ah na niamh deuh lai, na duh ah na santer deuh lai. A ruahsur hoih khan na pum na vennak lai.. Cucu minung hi kan sercia mi nithong in ka ni khamnak bantuk in kan sercia mi upadi zong in ka ni hruainak hi asi. Ramchung minung kan lungput ( morality ) hi kan lucung in ruahsur mi asi i uknak hi mah ruah sur mi incun ka ni khamnak ding NITHONG ( umbrella ) cu asi. Cucaah Kawlram minung kan lungput ruahsur pi hin ka ni khamnak ding Democracy Nithong cu sangtuk in kan thlir sual maw / niamtuk in kan ni chinh sual maw ti mi kha a ruahsur hoih in zoh thiam ngai le i chinh thiam ngai kan hau. US/ Europe pawl cu sangpi in an thlir le ani chinh ko tung tiah alangpar hei zoh nak sawh in Kawlram ah anmah style in kan NITHONG rak thlir ve kha asi lo kho men mi asi. Zeicatiah an nih an ruahsur = lungput cu saupi arak kalcang mi asi caah ani ziak dan in ani chinh thiam khi asi kho cang ti kha kan theih kan hau. Chanthar tulio vuleicung ramkip ah DEMOCRACY ti mi authawng tampi hmuh khawh asi cang. Mirum nih rumchin an duh i an rumnak kha ven an duh fawn tik ah sifak pawl kha lamchih peng an si. Cun sifak deuh le zapi nih thin hung in lamzawh in vun au asi tik ah mah sifak zeithei lo pawl hmang in uknak fir atim mi zong an karh hoi. Atulio vuleicung ral atho mi pawl zoh tik ah ( Iraq and Afghanistan ) hi democracy aherhcem maw an si tiah biahalnak um seh law an si cem hlei lo nain ziah hi ram hi biatak cem in US nih atuk peng ne? Zinan an ngei........ti asi hnga. Kawlram hi US nih tuk in democracy hmuhter ding ah a bawm te hnga maw ti cu van i atla mi thimkua ah vulei in laa rak sawh ding bawh tluk asi ko hnga. Zeicatiah zinan a um lo, China tu cu Kawlram taang ah an bawh ko. 2010 Election hi cu akal thluahmahmi tlanglawng asi cang.. Kham awk atha ti lai lo. Kan Nithong cio cu kan samh kho lai lo nain an nih an Nithong cu an samh luaimai cang lai. Last chance pakhat te kan ngeih mi cu an Nithong taang in merh piak/koih piak ding ah zapi nih an nithong tung kha tleih ahau. Ani ralring lai, vomsa nam phun in nam ani ziak lo, phungki hmanh an kah hna khah. Daitein um piak hna phun hi an celh rua lo. an umhar lai i anmah le anmah ani seh te lai. Than Shwe hi sau nguh dawh asi ti lo, Shwe Mann hi afim tuk lo mi asi. Maung Aye cu ralkap uniform he battalion kir i mipi cu mipi nih i hruai ko hna seh ati caah Than Shwe nih a uar lo mi pa asi. Thein Sein hi mi lung thawng asi lem lo. BSO 5 hi anih minung/ a nih minung an ti hna caah ani tih viar. Cucaah Kawlram cu China nih a province pakhat tluk ah aser khawh asi. 2010 cun an sak cia dih mi inn chung ah Kawlram mipi kha khua an kan sak pi than lai. Ai dannak cu; hlan kum 20 chung cu inn siloin thong chung ah an kan khumh. Cucu parliament um loin an kan hruai kha asi. Tu cu inn chung asi cang lai i akhan tete zong an dan lai, an tuah dih cia hmanh si seh law inn te asi ahcun Parliament ngei butein asi cang lai caah Unicameral or Bicameral asi ve cang lai. Hi ah hin duh sah tein an thlankhur ani cawh cio cang lai tinak asi. Note: HIKA hi Original source a si. Format dang HIKA zong ah hin relkhawh a si. ================= Life is like a book, everyday is new pages |
Wednesday, April 8, 2009
Zophei Bible lehnak an timi kong ah
Zophei Bible an timi kongkau ah Ruah-awk Vawlei cung ah hin holh hme tete pawl hi a tlau chin lengmang tiah BBC nih 2004 lio ah a rak chim bal. Nan theih cio ve ko lai. A ni thla le a zat ka diary ah ka rak ttial nain ka zoh tthan kho ti lo (holh 5000 leng a thi cang a ti ko rua). Nikum 2006 le tukum 2007 February thla veve ah Philippine Bible Society in consultant nih Bible lehnak tuanbia le lehning one-day seminar ah paper presentation a tuah mi a voihnih in ka kai ve. Cu ahcun BBC nih holh a thi cuahmah an timi hi an chim ve. Cu ti holh a thih cuahmah lio ah hin Bible Society nih holh phun tampi in Bible leh hi aa zuam ve. Cuti holh tampi in Bible an leh cu holh hme tete a hmang mi hna nih an holh cio in Bible hi hmang kho hna seh timi tinhnak kha biapi bik a si lo. Biapi bik a si mi tinhnak cu vawlei cung ah holh cu zat, cu bantuk phun, cu miphun nih, etc. hi tin ca (literature) an rak ngei timi hi hmunh ter (archives chiah) duhnak tu a si deuh. Hmailei vawlei can zeitik tiang dek a va hmunh lai, cu vawlei can a kal lengmang mi chungah holh zeizat dah a va lo/thi rih hnga? Cutikah holh phun zeizat, zeiholh, zeibantuk dah a rak um timi record (classics) caah a si deuh. . Zeicahdah holh hi chankhat hnu chankhat a thih lengmang? Atu lio vawlei cung thil kalning cu nan theih cio mi a si. Mi tamdeuh nih hman mi holh hi mi tamdeuh chinchin nih hman chin lengmang a si i mi tlawm te nih hman mi holh hi a hmang tu tlawm chin lengmang a si, a hnu ahcun a lo, a thi. Minung cu midang, hawidang, pawngkam he a pehtlai mi le a nungtti mi kan si. Kan ipehtlaihnak hi mah tiang lawng hi tiah rikhiah khawh a si lo. Tthan a herh mi kan si caah a khua, le pawngkam, a ram le a miphun, cun vawlei cung (locally, nationally, internationally) he pehtlaih a herh mi kan si. Cutin mitam deuh, zapi he kan ipehtlaihnak khawhnak ahcun zapi nih hman mi holh kha thiam le i hrawm chin lengmang a herh. Cucaah ahcun Zophai mi nih Haka, Falam, Tedim holh hna thiam kan herh ve. Kawl holh le Mirang holh, Japan holh, Tuluk holh tibantuk zong vawlei pi he kan ipehtlaih khawhnak caah kan thiam kan herh. Cucu vawlei le minung hawi he ipehtlaihnak ah a herh hrimhrim mi a si. Cuti kan ipehtlaih lo ahcun khua kan hmu lo, kan tthangcho lo tinak a si ko. Zapi nih ihrawm khawh mi holh le ca cu mi tamdeuh nih hman chin lengmang a si i, holh hme tete le ca cu a tlau chin lengmang nak hi minung kan nunning nih a kalpi mi hrimhrim si ko. Atu lio kan vawlei pi umtuning chungah hi bantuk in thil a kal cuahmah i holh a thih cuahmah nak a ruang bik cu minung kan nunning nih a herh hrimhrim mi (philosophical, logical ground) a si ko tiah ka ruah. . Cutin a si ahcun kan kokek holh hi tha kan pe kun lai lo maw? Kan pek hrimhrim lai, kan pek hrimhrim awk a si! Zophai holh thazaang a pe lo mi Zophai unau kan hmuh/hngalh hna ah hin ka ruh a ka ttam. Thantlang Haka i cozah rianttuan in maw, chawdawr in maw khua a sa mi Zophai mi nih nan fale Zophai kan kokek holh nan thiamter ti hna lo. Kawl lak ah Mandali le Zenkung khuasa mi zong nih kan kokek holh nan thiam ter ti hna lo. Nanmah chinchap nih nan aw pei le pei lo in nan fale cu Haka holh, Kawlholh in nan hei chonh chinchap hna! Maw ka nu!!! Atu lio Zophai mi ramleng ah a tthudir mi zeizatdah kan si cang hnga? Hi Zophai Biaruahnak ah hin a khuacio nih cazin pek khawh in i theihkhawh siseh law a ttha ngai hnga! Ramleng um Zophai unau vialte zong nih kan fale cio hi Zophai holh kan thiamter hna maw? Kan chungkhar ah kan holh maw? Kan fale kan kan cawnpiak, kan chim hna maw? Asi lo ah Mirang holh, Norway holh, Denmark holh, etc. cu dah nan chungkhar ah nan hman cio ko? Hihi Zophai mi vialte nih biatak tein ruah kan hau tiah ka ruah. . Cawnnak ah hin holh cawn hi a har ngai mi a si. Upat hnu le bang ahcun thiam a har tuk. Cawnnak hi chanchung rian zong a si. Kan innchungkhar i kan kokek holh kan hman peng i kan fale nih an thiam a si ahcun a man a sungtuk mi a si. Tuition fees tampi le can saupi pek hau lo in holh phunkhat an thiam tinak a si. Zophai holh thiamter hna ding kan si nain kan thiamter hna lo ahcun cucu nule pa palh bak a si i hruh kan conak zong a si. Chan a kal lengmang mi chungah Zophai kan fale zong nih cawnnak sangbik Ph. D. hna tampi an cawn can kan phan ve te lai. Khi tik can ah i, vawlei cung ramkip um mi Zophai mi vialte nih siseh, kan ram chung hmunkip i a tthudir mi Zophai mi vialte nih siseh, Zophai holh hi kan hman cio dih mi a si ahcun holh (language) pakhat in pomkhawh a si te lai. Zeicah tiah ramchung ramleng, vawlei cung hmunkip ah cu Zophai holh cu hman cio a si lai caah le cu holh a hmangmi minung zong kan tamchin lengmang lai caah cacawnnak i language requirement pakhat ah pomkhawh mi holh tiang kan dirhmun a si kho mi a si. Cucaah Zophai mi vialte nih khuazeika kan umnak hmun poah in kan kokek holh (Zophai holh) hi thiam le hman hrimhrim kan hau i cucu Zophai mi vialte caah a ngan ngai mi challenge a si. . Cucaah Zophai mi nih khuazei poah kan umnak kip ah kan kokek holh hman kan hau. Cu kan holh cu ca (literature) in chiah a hau hrimhrim mi a si. Hitin literature kan ngeih hrimhrim a hau timi zon ah hin hi kan ca (literature) lawng hi kan hman lai tinak hi biapi bik a si lem hnga lo.. Cunak in biapi deuh cu a cung i ka chim cang bantuk in hitin holh le ca kan ngei ve ti hi fiangte in chimkhawh le hmuhkhawhnak (kan miphun identity) lei tu khi a sullam deuh le a santlaihnak deuh a si lai. Atu lio kan dirhmun hin Zophai holh le ca lawnglawng hi hman va si ter chun hmanh u! Kan vawlei zeitluk in a bit lai le kan tefa caah lam a fiaktuk lai ding khi nan hmuhchung khawh cio ko lai. Atu lio "Zophei Bible lehnak kong" tiah ceih cuahmah mi Kokek holh in Bible ca leh zong hi a cung i ka chim cia bantuk in a tthatnak tampi a um ko tiah ka ruah. . Sihmanhsehlaw, ka langhter cang mi thil kalning bantuk in hi rianttuannak nih a tinhmi le sullam kan ngeih ter ning, cun kan hmannak ningcang hna tu hi biapi deuh in ruah hau a si tiah ka ruah. A hman thiam a hau tinak. Atu lio ceih lengmang mi Bible ca hi zei holh poah in, zeiti lam poah in va chuak ko sehlaw cucu vawlei ah tuanbia pakhat a si ve ko. Zophai mi nih duh le hman a va si ahcun man ngei a si te ko lai i man a ngeih lo ahcun hmanlo a va si te ko lai. Cucu ahohmanh nih atu te in bia khiak in ri khiah khawh a si lai lo tiah ka ruah. . Rianttuan hi a ningcang tampi a um. Community-based rian le individual-based rian tiah hei ti ko ning law—cucu minung, miphun kan nunnak ah hin a biapi ngai tiah ka ruah. Vawlei cung cuanh tikah ah Democracy phung in aa hruai mi ram an tambik i atu lio ah a rumbik le a nuamhnak bik ram hna zong an si. Cu democracy ram hna a tthatnak le a nomhnak te cu "community-based" hruaining a si caah a si ko.. A sullam cu mipi nih theihpi mi le hnatlakpi mi, mi tam deuh duhnak le hna tlaknak in ttuan mi mipi duhnak le hnatlak mi rian a si caah a si. Atu ceih lengmang mi Bible ca leh mi hi a thawknak kong siseh, zeitluk dah ttuan a si cang timi zong Zophai mipi nih theih lo mi a si ko rua. Kei le bang cu atu lawngah lakhruak in a kong ka theih hi a si. Cucaah cun thil hi a ningcang te in a kal hi a tthabik tawn ko i duhbik mi zong a si, izuam bik mi zong a si. Thil hi ningcang te in kan ruah cio ding hi a biapi ngai tiah ka ruah. . A min ah "Zophei Bible" an ti kho lai lo e, Vuangtu ci caah a si ko e, tibantuk hna hi ngaichia bia bantuk a si tiah ka ruah. Fanu fapa kan ngeih cio tikah kan duhmi min te kan sak cio hna. Rian ttuanmi min (company min tbt) hna khi a ttuantu nih a duh mi min te a sak tawn ko. Cauk an ttial, an chuah tikah a chuahtu nih a duhmi min te a pek tawn ko. Kan fale, kan rianttuan mi min pek hi cu a ngeitu, a tuahtu right a si ko tiah ka ruah. Sihmanhsehlaw, mah le sining lo pi le mah le rian he aa tlak lomi min kha ilak phung zong a si lo. Cauk zong a chung i a sining kha a min he aa tlak lo i a sining lopi a si ahcun cucu ningzah awktlak tu a si lai. Cucaah min a satu nih kan min sakmi le ka sakmi a sining aa tlak maw ti hi biapi ngai in ruah a herh tiah ka ruah. Atu a kong ceih lengmang mi Bible caleh mi zong cu amah he aa tlakmi, amah nih a phut tawk min te kha a satu nih an sak ko lai ti hi thil kalning dawh cu a si. . A cunglei i ka langhter mi vawlei cung thil sining le chan tiluan chungah hin kan "Zophai holh in ca ngeih le hman hi atu lio kan sining ah a biapi maw? Zophai holh in ipumh le Pathian thangtthat hi a biapi ngaimi a si maw? Zophai holh in Bible ca ngeih zong hi a biapi bik ah kan chiah ding a si maw?" timi biahalnak hna i chan tiluan zohchih le khuatuak ngai in kan ruah a herh ngai tiah ka ruah. Vanram lam cu a bite i Hell lam cu a kau pi tiah kan ngakchiat lio an chim a tam ngai tawn. Atu bel hi cu bia an chim hi ka thei ti lo. Tuchan Zophai mi kan caah tah cu lambi le lamkau kong hi sullam a ngei maw? Asi lo ah Vanram lam cu a kaupi i Hell lam cu a bite ti deuh dah sullam a ngei deuh hnga? . L Sui K Ling PS: 1. Mah ca hi 13 March 2007 ah Zophei Forum ah rak thlahmi a si. 2. Zung cattial a si lo i Biaruahnak hmun a si ko caah keimah duhmi, ahman deuh ko ka ti i Zophai mi nih kan min ah kan ilak deuh awk a si tiah nan sin ah voi 2 ka rak langhter cang mi biafang "Zophai" timi hi keimah bia zon poah ah ka hman i midang nih an ttialmi ka lak mi tu cu "Zophei" tiah ka ttial. ------------------------------ "The Greatest Hope of Society is Individual Character" |
Tuesday, April 7, 2009
Atulio Kawlram lei thanwgpang
| Source: Laiforum Mail (7 April 2009) Dear, Ramkip um laihri tlai hna, Kan kawlram lei thawngpang te te theih nan rak duh cio ttheu lai. 1. Kan lai hla sak thiam pawl an man hna (a) Lai hla phuah thiam le hlasa thiam mi kan nau Samuel HratHmung cu April, 2009 zarhkhatnak ah ( Fantthen khua nu ) he tthitumhnak puai an tuah ti thawng kan theih. (b) A tu lio i , lai hla sak ah a laar ngai mi Nungak Bilsung cu , March 2009 thok khan nungak a si ti lo, Nutung a si cang. A pasal hi Yangon i a um mi Pu.LalHmung a si. kan lawmh pi hna. (c) Kan lai tlang lawng si lo in kawlram chung huap in a min a thang mi hla sak thiam LengSungTinPar zong a rauh hlan ah , Va a ngei cang lai ti thawng kan theih. A pasal ding hi, Pu VaiSe le Pi MahKhin an fapa u pa bik ( a min ??) a si i , Japan ram ah engineer a kai lio mi a si. April. 09 a zarhkhat ah khan kap hnih nu le pa nih hna tlak pi nak zong an ngei cang ti thawng kan theih. 2. A tu lio thil man pawl A tu lio kawl ram ah thil man a mah ning ti awk an si. -Datsi Gallan 1= FEC 2.50 Ks- 3000/ Dizel gallan 1= FEC 2.30 ks- 2300 an si. - GSM mobile man cu ting 17 in 20 kar hrawng a si. - Motor man an tla ngai te nikum 2008 lio i ting 500 hrawng a si mi Suzuki wagon R cu a tu ah ting 320 hrawng lawng a si, 2008 lio i, ting 120 a phan mi Nissan sunny cu, a tu ah ting 60-70 kar lawng a si. a dang motor phun pawl zong a man an tla dih hna. - Motor cit man a. Yangon- mandalay Ks- 10400- 9000 kar b. Mandalay- hakha ks- 16000/- c. Mandalay- kalay ks- 8000- 10000 kar. d. Kalay- hakha ks- 6000- 7000 kar e. Kalay - tio ks- 8000- 12000 kar an si hna. -Yangon khua chung taxi man an tla ngai.. Sule in N. dagan ks 3000 hrawng a si. khuachung lam neih nak te te cu ks- 1000/- in kal khawh a si. - Yangon khua chung taxi an chia ngai hna ( aircon ) ai tel mi an um ti lo. a tam deuh cu CNG ti mi ( Gas) in mawngh mi deuh hi an si hna. - 2008 kum ah Nagis thlichia nih kawlram thlang lei a deng ruang ahkhan Yangon khua zong fak ngai in a den ve. Yangon khuachung ah thingkung tamtuk a thluk caah, tukum thal ah Yangon khua cu kumdang nak in a lin khun. Rawl ei man Yangon le mandalay kar motor ai dinhnak ah rawl ei ( sa phun 2 le vegetable phun 1 ) ah ks-2000/ saphun 1/ veg phun 1 a si ah cun ks-1500 a si. Mandalay le hakha kar cu ks-2000 in ks-2500 kar an si i, Tio le kalay kar tu cu ks-2500 a si. Adangdang thil man pawl a. facang bag 1 ah ks-12000 - 24500 kar an si . ( a phun a tam ngai hna) b. Chiti cuai 1 ah ks- 3000-2500 kar a si. c. Ngasa cuai 1 ah ks- 2500- 6000 kar an si.. d, Voksa cuai 1 ah ks- 3000- 6000 kar e, arsa cuai 1 ah ks- 5500-6500 kar f. arti /cawmpei ti pum 1 - ks-90 in 100 kar g.Lakphak ti hrai 1 ks- 200/- h. beer hrai 1 ks- 500/- i. thingthei hang pawl ks- 400/- 3. Summer Camp Kawlram ah April 13 in 18 kar hi yelawngpuai a si caah, zung kip le sianginn kip zong an khar cio hna lai, hi lio caan ah kan nau le kan fa le pawl an vaivun sual lai ti in khua kip um kan nu le kan pa le pawl khua khan nak in khua kip ah an mah le si khawh ning cio in camping le training tuah ding in an i tim lam cio hna, Yangon le mandalay um lai mi tam nawn zong lai tlang lei ah chungkhat tlawn ding in an va tlung ta cio hna, Tu kum Mandalay le Yangon kan lai mino pawl cu ( TanTaungkyi ) khua pawng ah summer camp ngeih ding in timhtuahnak an ngei ti thawng kan theih. A cung lei thil man le thawng pang te te pawl hi Yangon le Mandalay khua 2 thil man deuh an si. Kai lawm. Thangzalian Mandalay. ------------------------------ "The Greatest Hope of Society is Individual Character" |
Sunday, April 5, 2009
All Chin Scholarship Foundation (ACSF)
Source: Laiforum mail on 5 April 2009 To : All Chin People in Abroad From : All Chin Scholarship Foundation (ACSF) : One Chin Organization (OCO), Yangon, Myanmar Subject : Request (1) To form OCO (ACSF) Regional Committee at your respective cities and countries (2) To raise fund for sending Chin Students Abroad for Scholarship Award In regard with above matter, ACSF aims to upgrade education by sending Chin youth to abroad (especially Chin youth living in Myanmar) for scholarship award especially only for those who promise to return back to Chinland upon completion of scholarship to dedicate and perform their outstanding quality for the benefit and development of Chinland and Chin People; and for above purposes, All Chin Scholarship Foundation (ACSF) was thus formed by One Chin Organization (OCO) on 29 July, 2008 in Yangon. Therefore, in order to carry out our mission, we would like to request all Chin people in abroad to form OCO Regional Committee at your respective places and to raise fund for sending Chin Youth abroad for Scholarship award. Yours Faithfully, Signed: Shui Hingz Chairperson x Signed: Ceu Bik Thawng General-Secretary Let us think of education as the means of developing our greatest abilities, because in each of us there is a private hope and dream which, fulfilled, can be translated into benefit for everyone (all Chin) and greater strength for our nation. This isn't about any one person, or about anything, except the young Chin people who will benefit as a result!! They are our future, and one of the best investments a person can make. Besides, it assures you for the well-being and development of the future of Chinland and Chin people. (Note -- Please continue to read more information attached in "PDF file" about how to form OCO Regional Committee; how to raise fund for scholarship; the birth of OCO, ACSF and its formations) ------------------------------ "The Greatest Hope of Society is Individual Character" |
OUR GREAT REASON TO PRAISE
"Our Great Reason to Praise" Kenny Chan, English Pastor, Chinese For Christ Church of San Jose WORD OF GOD: 2 So she came running to Simon Peter and the other disciple, the one Jesus loved, and said, "They have taken the Lord out of the tomb, and we don't know where they have put him!" 15 "Woman," he said, "why are you crying? Who is it you are looking for?" Thinking he was the gardener, she said, "Sir, if you have carried him away, tell me where you have put him, and I will get him." 16 Jesus said to her, "Mary." She turned toward him and cried out in Aramaic, "Rabboni!" (which means Teacher). 17 Jesus said, "Do not hold on to me, for I have not yet returned to the Father. Go instead to my brothers and tell them, 'I am returning to my Father and your Father, to my God and your God.' " 18 Mary Magdalene went to the disciples with the news: "I have seen the Lord!" And she told them that he had said these things to her. (John 20:2, 15-18, NIV) In the passage in John 20:2, 15-18, we see the disciples' reaction and response to the news that His body "had been taken" (v. 2) and His appearing to Mary (v. 16-18). In terms of emotions and feelings, you could say they go from one extreme to the other like a pendulum: extreme sadness and grief (over His death), disbelief and bewilderment (over His missing body/empty tomb), and praise and joy (over His resurrection) all within a short period of time. Our church celebrated the Communion or the Lord's Supper recently. Communion is a time of remembering Christ's death on the cross yet rejoicing over His resurrection. I've noticed when our church celebrates Communion, it tends to be a rather somber event. It is a very serious event and should not be taken lightly. In fact, Paul warns us not to take the Lord's Supper flippantly (1 Cor. 12:27-28). Yet, it is also a time of celebration and rejoicing over Christ's victory over death and offers us new life in Him! That fact alone should fill us with great praise and lasting joy in our lives. However, one Christian author likens the atmosphere in some churches when they serve Communion to be "more like a funeral service of a fallen comrade than a celebration of the risen LORD." Let's not just celebrate Communion but more importantly, live our lives; let our lives be characterized by great joy and praise. Would others describe us as joyful or, would they instead use words like "serious, somber, and sober?" If you're a follower of Christ, no matter what else might be happening in your life, you have reason to celebrate and rejoice because of your salvation through His Son, Jesus Christ. That alone is enough to give God the loudest shout of praise! Note: Source HIKA hin relding a si. Kongdang zong tampi a um. ------------------------------ "The Greatest Hope of Society is Individual Character" |