Tampi chim nakin tampi ttuan a ttha deuh

Friday, January 21, 2011

Lai Min Ttialning

LAIMIN TTIALNING

Min hi “Sinak/sining” (Identity) langhternak fawibik a si. Minung le miphun identity langhternak le humhhak kilvennak hi a lam tampi a um. Tch., ah nunphung, holh le ca, min, puai le lam, hni le puan, tbt. Hi hna lak ah hin min isakning le ittialning hi a biapi bik hmanh a si tiah ka ruah. Zeicahtiah, min hi thil pakhat khat a sining kan theihnak, kan tthen khawhnak, kan hngalhkhawhnak hmasabik a si zungzal.

Laimi kan min ttialning hi hmuh le rel cangka in a fiang colh mi a si. Kan min fang kan hnakhaw nih a theih cangka in nu min le pa min zong a tliang colh, a fiang colh mi a si. Hlan in Lai min kan ttial tawnning le atu lio mi cheukhat nih min ittialning a tanglei ah hin ka hun langh ter. Tulio micheu nih ttialning hi “Ttial tawnlo ning” tiah a tlang ka pek i rel cio tuah u. Voikhat relnak in theih an har ngai. Tch. ah Zaathangchung pa Chan Awi cu a phun he a min ttial tikah “Chanawi Zaathang” a si. “Chanawi” hi “Cha-nawi”, asilo ah “Chan-awi” tiah zeideuh dah a min auhning awchuah a si ti theih a har. A donghnak ah “i” aa tel caah Mizo nu a si tiah ruah khawh a si fawn. Sihmanhsehlaw, hi min ngeitu hi “pa” bak a si fawn. Hi bantuk hin harnak le laklawhnak a um hi al awk a ttha lo. Hi bantuk hin Chumawi, Sangawi, Lalawi, Hrangawi, Lianuk, Hranguk, Ttialawi, Thlaawr (Thlaor), Cungawr (Cungor), Zaiang, Sungeng, Sungiang, tbt. hna zong hi Laimin ah a fiang kho lo. Sihmanhsehlaw Chum Awi, Sang Awi, Lal Awi, Hrang Awi, Lian Uk, Hrang Uk, Ttial Awi, Thla Awr (Thla Or), Cung Awr (Cung Or), Zai Iang, Sung Eng, Sung Iang, tbt. in ttial tawnning te hi a fiang pup ko i zeitluk in dah a tthat!!!

I. Minfang lawngin

Ttial tawn ning:

Pa: Chan Awi, Thla Awr, Za Thawng Lian, Van Za Bawi Mang,

Nu: Ngun Zi, Sung Iang, Ngun Ttha Iang, Sui Za Iang Hnem

Ttial tawn lo ning:

Pa: Chanawi, Thlaawr, Zathawnglian, Vanzabawimang

Nu: Ngunzi, Sungiang, Nguntthaiang, Suizaianghnem

II. Bible min ilak tikah

Ttial tawn ning:

Pa: Solomon Chan Awi, Andrew Thla Awr, Peter Za Thawng Lian, Job Van Za Bawi Mang

Nu: Elizabeth Ngun Zi, Rebecca Sung Iang, Esther Ngun Ttha Iang, Ruth Sui Za Iang Hnem

Ttial tawn lo ning:

Pa: Solomon Chanawi, Andrew Thlaawr, Peter Zathawnglian, Job Vanzabawimang

Nu: Elizabeth Ngunzi, Rebecca Sungiang, Esther Nguntthaiang, Ruth Suizaianghnem

III. Chngkhar/Phun min ilak tikah

Ttial tawn ning:

Pa: Chan Awi Zathang, Thla Awr Cinzah, Za Thawng Lian Hlawnceu, Van Za Bawi Mang Khenglawt

Nu: Ngun Zi Zathang, Sung Iang Cinzah, Ngun Ttha Iang Hlawnceu, Sui Za Iang Hnem Khenglawt

Ttial tawn lo ning:

Pa: Chanawi Zathang, Thlaawr Cinzah, Zathawnglian Hlawnceu, Vanzabawimang Khenglawt

Nu: Ngunzi Zathang, Sungiang Cinzah, Nguntthaiang Hlawnceu, Suizaianghnem Khenglawt

IV. Bible min he Chungkhar min he ilak tikah

Ttial tawn ning:

Pa: Solomon Chan Awi Zathang, Andrew Thla Awr Cinzah, Peter Za Thawng Lian Hlawnceu, Job Van Za Bawi Mang Khenglawt

Nu: Elizabeth Ngun Zi Zathang, Rebecca Sung Iang Cinzah, Esther Ngun Ttha Iang Hlawnceu, Ruth Sui Za Iang Hnem Khenglawt

Ttial tawn lo ning:

Pa: Solomon Chanawi Zathang, Andrew Thlaawr Cinzah, Peter Zathawnglian Hlawnceu, Job Vanzabawimang Khenglawt

Nu: Elizabeth Ngunzi Zathang, Rebecca Sungiang Cinzah, Esther Nguntthaiang Hlawnceu, Ruth Suizaianghnem Khenglawt

V. Fa min in min ittial tikah

A hmanmi: Chan Awi pa, Za Thawng Lian pa, Ngun Zi nu, Sui Za Iang Hnem nu

A hmanlo mi: Chan Awi Pa, Za Thawng Lian Pa, Ngun Zi Nu, Sui Za Iang Hnem Nu.

Hika zon ah “Pa” le “Nu” hi cafang ngan in ttialding an si lo. Hi ti “P” le “N” a ngan in ttial ahcun “Chan Awi Pa” ningpi hin min a si tinak a si. Min fang hna hi cafang ngan in thawk a si i nu le pa sinak (common gender) tu cu cafang hme in “pa”, “nu” tiah tial ding a si.

[Theihawk: "Pa" le "Nu" tiah cafang ngan in "P" le "N" hman cu minung min a si ti lo. Minung min ai ah hman a si lo. Kan biakmi Pathian le Khuazingnu min ai-awh lawng ah hman a si. Abik in Krihfa mi nih kan biakmi Pathian min kan ttial tikah Pathian, Amah, kan Pa Pathian tiah kan hman. Cafang hme in pathian, amah, kan pa pathian, tiah kan ttial ahcun khuachia min le minung, thilri min tluk men lawng a si.]

Cun, Chanawipa, Zathawnglianpa, Ngunzinu, Suizaianghnemnu ti zong in pehdih in ttial ding a si lo. Hitin kan ttial ahcun phunmin, hmun le ram min bantuk ah ruah a si. Zch: Zaathang, Hlawnceu, Bawipatlang, tbt in. Mizo ttialning in kan zoh tik zong ah pumpak min in hmuh a si. Cucaah Mizo ttialning kan icawn ve ahcun min ngeitu Chanawi, Zathawnglian, Ngunzi, Suizaianghnem hna i an pa le an nu sinak a langhnak "pa" le "nu" khi tthen in ttialding in ka ruah.

Cun fale dawtnak min in ittial tikah:

A hmanmi: Chanchan pa, Lianlian pa, Ukza pa, Thawngttha nu, Sisi nu, tbt.

A hmanlo mi: Chanchanpa, Lianlianpa, Ukzapa, Thawngtthanu, Sisinu, tbt. in peh lo ding. Chanchan Pa, Lianlian Pa, Uk Za Pa, Thawng Ttha Nu, Sisi Nu tbt. in "P" le "N" hna cafang ngan in ttial lo ding.

Cun Chan Chan Pa, Lian Lian Pa, Uk Za Pa, Thawng Ttha Nu, Si Si Nu, tbt. in ttialding zong a si lo. Hitin ttial ahcun Tch: "Chan Chan Pa", "Lian Lian Pa" ningpi hin sakmin pumpi ah ruah a si cang.

Note:

1. Fale min in ittial hi zapi biaruahnak le zapi sin cattialnak ah hmanding a si lo. Kan min pum in ttialding a si. Zapi sin cattial tikah kan hmanmi kan min kha atu le tu thlen ding zong a si lo.

2. Hawikom i auhnak Kawicung, Pahnin, Lianlian, Suite, Nawnku, tbt. zong zapi sin ca thlah/ttial tikah hman lo le telh lo a ttha. Hman lo ding zong a si ko. Hitin kan hman ahcun zapi/group upat lo a si i hruh kan co fawn lai.

3. Ka kawi ttha, ka upa, ka nau pa, ka tu pa, ka tu nu, tbt. zong hman lo ding a si (zapi huap in “ka” can ah “kan” hman ttung lo ahcun).

Hi bantuk pawl hi cu mah le pumpak cio, mah le address (ID) cio ah ikuat tikah hman ding a si. Mah bantuk pumpak cakuat le i biakchonhnak ahcun minfak zong hman a ttha lem ve lo.

L Sui Kung Ling

2008

Lai Cattial le "Kha" Biafang

Lai Cattial ah “Kha” Kan Hmanning

Laitlai hawikawm vialte hna,

Voidang tawn bangin “Kha” kong a si i a rel duhlo mi nih DELETE colh ko u!

A tang i ka hun ttial tthan mi pawl hi Mekazin chung le a dangdang ah a paragraph ningin ka lak mi an si. An ttialning (original) bak in ka hun ttial tthan. A fiandeuhnak hnga le a tawikhawh chungin a tawinak hnga tiah “Kha” biafang a tam deuhnak lawng ka lak. Ttial dih ding cu a har ngai, a tamtuk. A rel zong nan zuam sual lai lo.

“Lusei Bible cu “tin” biafang a tamtuk caah “Tin Cauk” tiah an ti phah ti mi nan rel bal ko lai. Cun Lai Bible Thiang zong “kha” biafang a tamtuk ve caah “Kha Cauk” tiah an ti phah venak zong nan rel bal ve ko lai. Atu a hnubik Indonesia i an nam mi bel cu “hna” biafang a tamtuk hoi ti a si.

“Kha” biafang hi a hmanning (a sining) ah “Kanmah he aa hlat mi, kan kaltak cang mi, a luan cang mi, hlanpi ah a cang mi thil, etc. pawl chim tikah hmandeuh ding a si. Lamnai, kanmah atu lio kan sining, naihte in ipehtlaihnak te hna ahcun hmanding a si lo. Cucaah hi kong hi biatak deuh in ruat/hmang usih law kan holh le kan cattial mi hi aa dawh deuh ngai lai tiah ka ruah ve.

Kaa lawm.

Luke Sui Kung Ling

2000 AD

xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

1. Hmasabik ah “Bawipa Thlacamnak” hi zapi nih theihbik mi a si i vun zoh hmasa tuah usih law cang 3 nak le cang 4 nak hi tthate in vun ruat cio tuah usih.

“-Vancung khua i a um kan Pa, Na min upatnak um ko seh,

Na pennak tlung cang ko seh.

-Vancung bantuk in lei cung ah na duhnak tling cang ko seh,

Pawcawmnak khim in nifa rawl run kan pe ko sawh.

-Minih kan cung i an sual tikah kan ngaihthiam hna bang in

Kan sualnak kha[cu/zong] kan ngaithiam ve tuah.

-Sual fawrhnak ah tel ve lo in, tthatlonak vialte

Chungin kan khamh tuah.

-Pennak nawl le lianngannak le upatnak kha[cu]

A zungzal na cung ah um ko seh.” Amen!!!

***A cung i a muici dum ah hangnak in “Kha” nih a zulh mi pawl hi kan ruah tikah “Kha” biafang zon ah hin “Cu” biafang tu ihmang sehlaw a sullam a tling deuh. Zeicahtiah “Kan sualnak kha” ti mi ah hin “Kan” hi “kanmah (minung)” a si i “sualnak” hi “kanmah (minung)” kan sualnak a si. Kanmah nih kan ngeih mi, kanmah chungah a um mi, kanmah he aa tthen lo mi kan sualnak a si. “Kha” ti mi biafang sullam cu kanmah sin in lamhla ah a um mi, kanmah he aa tthen mi, kanmah kan ngeih mi a si lo mi, etc. hna ca tu ah a sullam a si deuh. Cucaah hika zon ah hin “kha” si lo in “cu” a si lo ah “zong” biafang hi aa tlak deuh.

A cung i sining bantuk hin “Pennak nawl le lianngannak le upatnak kha” zong ah hin “Pennak nawl le lianngannak le upatnak” hna hi Pathian sin ah pekding, le a um ding a si caah “kha” biafang nak in “Cu” biafang aa tlak deuh ve.

2. A luanciami vawleicung tuanbia le chanthar tuanbia kan zoh tikah Biaknak le Naingnganzi hi then awk taktak a that lonak kha kan hmuh khawh. A si nain naingnganzi chungah biaknak kha tamtukin kan van luhpi, kan van cawh tikah kha naingnganzi tiluan kha a rauter, a filter i a nawiter theu. Biaknak nih a duhpaoh i a temtawn tikah kha naingnganzi kha a ngan a dam lo, a luat ti lo, ram le miphun caah harnak, sifahnak thilthalo tampi a chuahter. Cu bantukin biaknak chungah naingnganzi tamdeuh in kan van luhpi, kan van cawh ve tikah cu biaknak tifim kha a nawiter, a thurter.

[Mah paragraph pakhat chung biafang (words) 104 a um mi lakah 7 hi “kha” a si]

***Mah paragraph[Laiholh in ka thei lo i vun let cio tuah u!] Pu Vei nih Mekazin pakhat ah a ttial mi, a ttialningte in ka hun ttial tthan mi a si.

Mah paragraph ah hin “kha” biafang fang 7 a um. Tthate in vun rel tthan tuah hmanh u. “Kha” biafang nak in “cu” biafang aa tlak deuhnak zong nan hmuh lai. Cun “kha” biafang hrimhrim ttial lo (omit) ah a sullam a tling ko ti zong nan hmuh lai.

Hi bantuk hin ca kan ttial tikah “kha” biafang/cafang kan hman mi hi a herh leng in le a herh lo in kan hman tawn mi hi ruah deuh le iralrin deuh cu kan hau hrimhrim cang.

3. Asinain a karlak ah a dawntu a um bantuk, a tlinglo bantukin ka thei zungzal. Dawtnak ka ngeih ahcun ka timi kha a rak si kho lo, zeicahtiah dawtnak kha(cu) ka chung in a chuak rua lai ka ti ah thil dang dawtlonak tu a rak chuak deuh. Cu chungah ka hun theih thanmi cu Pathian dawtnak nih a ka tem rua ka ti mi kha si loin ka nunhlun (ka minung sinak) nih cun a rak i cuh i dawtnak zong ngeih a rak i timhtu kha a si deuh ti kha a si. Ka sining kha a uktu taktak cu Pathian dawtnak kha si loin mah kokek sining te ka nuhlun(ka palh lo, a original a si) kha a rak si. Nunhlun nih midang va dawt kha a tha a dit ahcun ka dih tawn ko. Ka cawl kho hlei lo. Nunhlun nih ka duh a ti can lawngah a cawl khomi dawtnak a ngeimi tu ah ka rak cang. (Muko Magazine [December 1998], cahmai 74, 2nd paragraph)

[Mah paragraph chung biafang 162 lakah “kha” biafang 9 a si]

***Mah paragraph hi zoh/rel tthan tuah usih. “Kha” biafang 9 kan hmuh. Tthatein vun rel tthan cio tuah hmanh u, a cheu cu “kha” a herhlonak a um in nan rel ve ko lo maw? E.g. Ttial lo (omit) zong ah a sullam a rawk hlei lo mi, “kha” ttial ruang ah a sullam a ttha/tling hlei theng lo tiah nan hmuh ve lai ti ka zumh. Cun a cheu cu “tu” le “cu” biafang hna hman ah a sullam, a biakalning aa dawh deuh in an um.

Ca kan ttialmi paragraph pakhat te lawng ah "Kha" biafang 7 le 9 hna a um tikah cathluanpi a dihlak ah zeizatdah a um lai? Hi bantuk in a umtuning a si ca ah "kha" biafang kan hmanning hi ruah deuh kan hau tiah ka ruah.

------------ End -------------

Jubilee Tuah le Laimi

LAIMI LE JUBILEE TUAH

Jubilee kong a tuanbia (background) tlawmpal kan zoh ta lai. Judahmi thil an ruahning ah number 7 hi biapi ngai in hman dawh an si. Sabbath Ni cu Bawipa nih dinhni ah a pekmi hna a si. Cucu ni 7-nak ni a si. Jubilee zong number 7 bakte telh in ni 7 hrambunh in a chuakmi a si. Kan Bible Lev 23:15-16 le Lev 25:8-11 hna hi Jubilee tuah aa thawknak tuanbia hram hmuhmi an si. Lev 23 ah hin ni sarih zarhkhat in zarh sarih (ni 49) in rel a si i Zarh hna Puai (Festival of Weeks) tiah kan hmuh. Lev 25 chung tu ahcun kum 7 dan voikhat in let 7 tiang, kum 49 (7 Sabbatical Years) hnu kum 50-nak cu Jubilee ah nan hman lai ti a si.

Jubilee tuahnak a chan le tinhmi cu sual ngaihchihnak le luatnak hmelhchunhnak ca ah a si. Israelmi hna Izip salcannak in an lutka in kum 50 tlinnak ah tuahmi a si. Hi caan ah hin Pathian sin ah an sualnak kong ah pekchanhnak nganpi le Pathian nih Izip salcannak in a luatter hna bangin sal luatter, leiba vialte luatter zong a si. Phundang in chim ahcun luatnak puai tikhawh a si.

Krihfa tuanbia ah Jubilee tuah hmasabik mi cu AD 1300 ah a si i Pope Boniface VIII hruainak in a si. Roman Catholic tuanbia ah Jubilee hi kum 25 dan ah tuah chel, kum 40 dan, kum 50 dan ah tuah chel in AD 2000 tiang tuah a si. Kum 50 thengtheng ah tuah a si dih lem lo. Jubliee ah a biapibik cu sual ngaihchihnak le thlahnak (Great remission) le biaknak hmunpi Rome khua tlawn i Mithiang Peter innthiang i Pathian biak hna hi a si.

Jubilee tuah kong hi Laimi internet biaruahnak Rungcin ah an ceih ngai mi pakhat a rak si. Laimi kan ca ah Jubilee kan tuahmi nih tthanchonak a kan pe maw? Sungh zatlaknak dah a kan pek deuh ti cuaithlai buin ca an ttial cio. Jubilee tuah cu, “Ei chuak lo, a lak men, tuah lo ding” tiah a chim i a ttialmi zong an um. Ciain khuami nih lunglawm ngai le phaisa chawva tampi dih in tuah ve mi a si caah kan Jubilee tuahmi hi zeitindah a sullam kan ilak cio hnga, zei sullam dah a ngeih timi kan theihnak bawmtu a si lai ti ruahchannak he hi ca hi ka ttialnak a si.

Mirang nih kum le caan hi biapi ngai in an ruah mi le an tuak mi a si. Kum le caan chung ah planning le schedule ituah cia tein khuasak tintuk an izuam. Cucaah kum hi sullam ngei te in hman a si i min an pekmi tlawmpal ka langhter. Kumkhat voikhat … Annual, Kumthum voikhat … Triennial, Kumhra voikhat … Decade, Kum 25 … Silver (Ngun), Kum 50 … Golden (Sui), Kum 75 … Diamond (Lungvar), Kum 100 … Centennial, Kum 1000 … Millennuim…

Kum le can hi a biapi tuk mi a si hrimhrim ko. Minung tuanbia le nuncan khuasak tthanchonak vialte theihhngalhnak bomtu a si. Abik in Khrihfa phung ning in Jubilee tuahnak hna hi miphun tuanbia ah rolung phun an si cio ko. Cu Jubilee kum hna le puai hna cu a cung i langhter cang mi bantuk hin sunhsak le lawmh in tthazaang laknak ah hman cio mi a si.

Jubilee tuah timi hi Baibal ca in source laakmi a si bik ko rua. Secular source dangdang ka theih mi a um lo. Bible ca chung kan ti tik zong ah acung i chim bantuk in Biakam Hlun in lak mi le cherhchan mi a si bik ko. Laimi lakah Jubilee aa thawknak hi research tuah phu ngai a si. Research phun cu hika hin ttial khawh a si lo caah a tlangpi le Bible ca chungin Judah mi tuanbia (Biakam Hlun) umtuning he zoh/ruah chih tikah Jubilee tuah hi an luatnak, an tthanchonak, an isersiamnak, tbt. hna philhlonak le thazaang i laak tthan, theih tthan, ihrimhtthannak, tbt. hna tinhmi (purpose) hi a ngei tiah ka ruah. Cucaah Jubilee caan ah cun thongtla zong an luat, sal zong an luat, leiba vialte an i ngaithiam, tbt. a si. Jubilee ah an rak tuahning le an rak tinhmi cu a ttha ngaimi a si ko ti a lang ngai ko.

Nihin Laimi Khrihfa nih Jubilee kan tuah ning bel hi a cung i kan chimmi tinhmi (purpose) pawl he aa kheng lomi, a pialmi a um kho men. Cucaah Jubilee tuah hi Zei chuak lo, ei chuak lo, tuah a herh lo ti nak in kan tuahning le kan purpose hna tu hi kanmah a kan sersiam, a kan tthanpi tu Jubilee si ding hi a biapi deuh tiah ka ruah. Jubilee tuah cu kan thazaang laaknak hrampi pakhat a si tiah ka ruah. Atu a tthangcho cangmi, an tthanchonak in kum 1000 leng a si cangmi pawl hna nih Jubilee tuah cu an herh ti lem lo. Zeicahtiah Jubilee tuah cu a hram i thawknak, i semnak le thazaang laaknak bik a si tihi Judahmi an tuanbia le an miphun an sersiam ning hna hi Baibal Cahlun (OT) ah hin a langhning bik a si tiah ka ruah.

Vawlei chan hi kum tampi millions a si cang ti a si nain civilization (tthanchonak) aa thawknak cu BC 3000 hrawngin a si tiah theih a si. Lai miphun tthanchonak (civilization) kan i thawk hi kum 100 hrawnghrang lawng a si rih. Tthachon aa thawkka mi le rianttuan aa thawkka mi kan si bantuk in a phunphun in thazaang peknak le lungthawhnak pek le ngeih hi kan herh hrimhrim mi a si. Kan Jubilee tuahmi nih a kan luatter ding le a kan cawisan taktak ding a si. Jubilee a phan cangmi kan si bantuk in kan nunnak zong kan ithlen awk le a kau deuhmi, a sang deuhmi, a ttha deuhmi in kan i thlen awk le kan si awk a si. Rian pakhat ttuan mi a theipar a um lomi cu alak a si bantuk in Jubilee theitlai a um lo ahcun zeihmanhlo, alak he aa lo fawn ko.

Atu lio Laimi nih Jubilee kan tuahmi hi a tthatnak tampi a um. A tthatnak lei le a tthatlonak sunghzatlak a sinak lei hi cuai thlai si hna sehlaw a tthatnak lei cuailung nih a lerh tuk lai timi research tuah u sihlaw hmuh a si ko lai. Phaisa le chawva lawngin sunghnak le miaknak hi tah awk a ttha hnga lo. Kan thinlung, kan ziaza, kan khuaruahnak, kan fimthiamnak, tbt. vialte tiangin item kip in zohhlat lawngah a miak le a sung hi tuak awk deuh a si hnga. Sociologists pawl bia ah “Sui ngun chawva sungh cu sungh a si rih lo, Ngandamnak sungh cu acheu sungh a si.

Sihmanhsehlaw nuncan ziaza sungh cu a dihlak in sungh cikcek a si” ti a si bangin “Jubilee tuahnak nih hin thinlung le ziaza lei in zeitluk in dah a kan remh, a kan cawisan” ti tu hi a sung le a miak tahnak cu a si deuh awk a si. Hi bantuk hin atu i a tthangcho cangmi vawleicung miphun vialte nih an rak tuah dih cio ko lai. Hihi minung nunphung le tthanchonak ah a hrampi, a herh bik mi hmanh a si tiah ka ruah ko. Laimi zong nih hmailei kum 200 pinlei kan tuanbia ah cun Jubilee tuah hi kan ngei ve ti lai lo. Zeicahtiah Jubilee cu tuah peng ding phun a si lo. A sullam le a tinhnak, a theipar hrimhrim aa dang ngaimi a si kan ti ko lai. Khi tikah cun National Day, Independence Day, tibantuk tu hi biapi deuh in theihpeng ding le i hrimhnak cu an si lo awk a ttha lo.

Cucaah Laimi nih Jubilee kan tuahmi cu sunghnak a um lo. Miaknak, tthathnemhnak le thluachuah tu a kan pek deuh ko. Tuah hrimhrim awk kan si. Lai miphun kan tuanbia aa thawknak cu Khrihfa biaknak kan i lak thawk in aa thawk ve ti pom lo awk kan ttha lo. Tleicia kan pa Dr. David Van Bik nih “Christianity Our National Salvation” tiah CCC ah kan rak ttuan tti lio ah a chim. Cun Lai sianghleirun nih angki ah cattial ding ruahnak an rak ka hal i “Loyalty Our Heritage” tiah an rak khenh ti zong a kan chimh bal. Lai miphun kan tuanbia cu Khrihfa kan sinak in aa thawkmi cu a si taktak ko. Cucaah Jubilee zong cu kanmah hlan kum 1800 leng Khrihfa mi nih an rak tuah cio mi Tradition pakhat a si ve. Hi Tradition hi a biapi ngaimi a si. Roman Catholic zumhnak hrampi ahcun Tradition hi Scripture tluk in pommi a si. Hi kong tu hi cu subject dang a si caah hi vial hi si ko seh.

Cucaah Jubilee tuah cu Khrihfa kan ca ah kan zumhnak hrampi fehternak Tradition pakhat a si ve. Nihin ni ah a tuahning cang tu hi hlan nakin ttha deuh in kan tuah khawhnak hnga Jubilee camtuak a phan rih lomi, Jubilee a tuah rih lomi nih theihthiam kan hau ve cang. Chan tiluan a kal ningin chan dawi ve kan hau. Kan Jubilee tuahmi nih kan chan he aa tlak ningin a kan cawisangtu si ding a biapi tuk mi a si. Phundang in chim ahcun kan luatnak puai taktak siding a biapi ngaingai.

Luke Sui Kung Ling

November 2010

Thursday, September 23, 2010

ALAK(FREE) LE TTUANVO

Alaak (Free) le Ttuanvo

 

Laimi kan caah thawngttha bik cu khamhnak cu a LAK in pek kan si ti kan theih hi a si. Hi bia kantheih ahcun aa lawmmi miphun kan si. A LAK timi bia uar tu hmanh ah a kan can phah  rua tiding in kan um. Pathian A LAK in a kan pek mi thil chung in minung ttuan vo a um ve ko rua tiah ka ruahnak pawl, Bible chung in keimah pumpak hmuhning ka van tial lai. Caan na ngeih caan ah a dih tiang relpi nak in tha ka pe te tiah kan sawm.

 

A LAK CHUNG IN TTUANVO

Deutronomy 3:18: " Cun khi can ah khan nawl kan pek hna i," Bawipa nan Pathian nih hi ram cu co awk ah an pek cang hna;  nannih nan unau Israel mi hna hmaiah nan mi raltha vialte hna cu hriamnam put in an lan hmasa lai."    
Joshua 6:2;  " Cun Bawipa nih Joshua cu a chawnh i," Zohhmanh, Jericho cu a siangpahrang he, a mitthawng ralttha hna he tiah, na kut chungah kan pek cang."  

Ephesian: 2:8;  " Nan nih cu vel an ngeih hna caah an khamh hna i, khamhnak nan hmuh cu a mah nan i bochan caah a si.  Khamhnak nan hmuh mi cu nan mah tuah mi a si lo, Pathian laksawng a si."

 

1. KAMH MI RAM LE ISRAEL

 Israel miphun cu Pathian nih a kamhmi hna ram phaknak ca i, Jodan tiva an tan hlanah, Moses nih Pathian hmaiah zumhtlak tein umpeng awkah a forhfial hna. Deutronomy cauk a hramthok ka hrawngah Moses chimmi cu, " Pathian nih hi ram hi nan mah ta si awk ah an pek hna," a ti. Moses a thih hnu tlawmpal ah Israel miphun cu Pathiannih a pekmi hna ram i va um ding; an ramah vaser ding ah cuka lei panh cun kal in an vafuh. Culio ah Joshua nih a miphun a cawnpiak mi hna cu an pu Moses nih a cahmi hna bia," Bawipa sal Moses nih, Bawipa nan pathian nih dinhnak hmun an pek hna i, hi ram hi an pek hna lai," ti in nawl an pekmi hna kha i cinken tuah u. ( Josuah 1:13)  Isarael pawl an um hnganak ding hmun cu an sinah Pathian nih a pek canghna. Cucu Pathian LAKSAWNG, a lak in pekmi  bak a si. Sihmanhseh rian an ngeih rih mi cu, " An mah caah chiah/pek a simi hmun chungah khan va kal i vaa laak kha a hau. Cuticun vakal in an vaa lak lo i, Egypt ram lei tu-ah an kir tthan a si ahcun, Pathian nih a pekmi hna laksawng, dinhnak ram kha an co lai lo."

 

II. JERICHO KHUA LE ISARAEL TTUANVO

Israel pawl kamhmi ramchung an vonluh tlawmpal ah, vanpang in kulhmi khualipi, Jericho khua an phan cawlh. Hlanlio chanah cun vanpang in kulhdihmi khua cu lakding ah an rak i harh tukmi, tuk khawh lo ding khua an rak si. Tuchan bang vanlawng in bom thlak hna a rak um lo. Siseh Pathian nih Josuah sinah a chimmi cu,  Joshua 6:2; " Cun Bawipa nih Joshua cu a chawnh i," Zohhmanh, Jericho cu a siangpahrang he, a mitthawng ralttha hna he tiah, na kut chungah kan pek cang," tiah a ti. Pathian nih Jericho khuapi cu Josuah le Israel miphun kha ALAK /Manlo in a pek hna. Siseh Israel miphun nih cu khua cu luhhnawh in an vaa laak ve a hau. Cu khua laak khawhnak ding caah cun Pathian nih zulhding le tuah dingmi ttuanvo tampi a pek hna. Cuhnacu, " Niruk chung ni fatin te, nikhat voikhat Jericho khua hel ding le a ni sarih nak ni ah voi sarih hel ding ttuanvo kha an si. Cuhnuah a zarih lo; An hel dih in, an saki, muko tum  i au ding zong a fial rih hna. Cuticun Pathian nih a fial mihna Ttuanvo kha an zulh i an tuah lawngah Pathian nih a pekmi hna Jericho khua chung ah a lut kho ding an si.   Jericho khua cu Pathian nih a pek mi hna LAKSAWNG  a si nain Israel pawl nih Pathian nih a pekmihna zulhding nawlbia/tuanvo kha, a nawl ngai in a zulh le an tuah ve lo ahcun, cu LAKSAWNG cu an ngah lo pin ah an sunghding mi a si.


III. KHAMHNAK LE TTUANVO

 

 Ephesian: 2:8;  Chungah, "Nan nih cu vel an ngeih hna caah an khamh hna i, khamhnak nan hmuh cu a mah NAN I BOCHAN caah a si. Khamhnak nan hmuh mi cu nan mah tuah mi a si lo, Pathan laksawng a si." Vel in khamh nan si. Khamh nan si cu nan zumh i a mah nan i bochan caah a si ati. Alak in pekmi Khamhnak kha conak ding caah ZUMH le BOCHAN (timi Ttuanvo) kha a hau. Alak in pekmi khamhnak cokhawhnak ding caah zumhnak timi ttuanvo kan herh. Jesus nih John 6:29 ah a chimmi kan hmuhmi cu,  "Jesuh nih cun a leh hna i, " Pathian nih tuah hna seh ti an duh mi hna rian cu hihi a si: A thlah mi ZUMH hi," tiah a ti hna. 

 

Israel miphun cu dinhnak ram cu ALAK bak in pek an si nain, kal in an vaa laak a hau; an va co kha a hau. An va co khawhnak ding caah harnak aphunphun an tuar i an inn a hau. An nunnak tampi a liam a hau. Retheihnak tampi an tuar a hau. An hruaitu tampi kamhmi ram, a lakin pekmi ram phankho lo in nunnak liam in an um ( Eg. Moses; Luatnak rian, alak in pekmi ram conak ding caah harnak tampi he an miphun caah rian a ttuan nain kamhmi ram nuam a phan manh lo.)

 

Joshua sinah Pathian nih Jericho khualipi cu Pathian nih a lak in a pek tthanhna. Siseh an cokhawh i an mah ta a si khawhnak ding caah ttuanvo tampi an ngei.  An ttuanvo kha tlamtling tein nunnak pek in an dirpi caah ALAK in pekmi hmun cu an mah taa ah a cang. Harnak tuarnak umloin Pathian nih apekmi hna khualipi cu an co kho lo.

 

Minung kan caah aliannganbikmi thawngttha, Khamhnak hmanhhi:    Jesus Khrih hmang in Pathian nih a lakbak in a kan pek.( Kan caah thawngttha taktak a si)  Sihmanhseh, Bible nih, Khamh kan co khawhnak hnga caah NAWLNGAIH nak a herh zia kha a kan cawnpiak.  Hebrews 5:9 chungah, " A tling mi ah ser a si tikah a mah NAWL A NGAIMI  vialte hna caah zungzal KHAMHNAK hram ah a cang, .... " a ti.

 

IV. LAI MIPHU LE LAIRAM RIANAH

Lai miphun sinak hi kan cawk i a man phalh in kan simi sining a si lo.  Lairam zonghi Pathian nih Lai miphun a kan pekmi RAM bak asi. Lairam hi zei miphun sininn Laimi nih a man phalh in kan cawk silole, nunnak pek in kan doh hna, ka tei hna i Lairam ah a cang timi tuanbia fiang hi a um lai in ka zum lo. ( Ka palh kho men) Pathian nih a lak bak in a kan pek mi, kan mah caah a sermi ram a si.

 

Nihi niah Lairam cu a ttap i ngan fah tuar in a um. Azawt a zual ngaingai cang. Laimiphun tuanbia zong duhdim nun a ngei ti lo, temhtuarnak rim lawng nih a zelh cuahmah lio a si i zei can a zelh rih lai le, Laimi tuanbia nih hi temhtuarnak chunghin luatnak a hmuhnak kong kan rel kho ti te lai maw ti hmanh ruat ngam lo tiang dirhmun kan phak lio a si.

 

Laimiphun, Pathian nih a kan serchihmi sining a himnak caah, Laimi nih harnak kan tuar i zokhenhnak rian kan ttuan a hau. Lairam, Pathian pekmi ram hi kan mah ta a si i, nawl ka ngeih khawhnak ding caah Lai miphun nih kan fuh i a kan dawn tu thil vial te kha kan doh i, kan hruai tu tampi zong an nunnak tiang a liam i kan chan zong a dih a hau. Pathian pek mi kan ram hi kan mah ta a si khawhnak ding caah kan miphun ningpi in zuanhnawh fuhpanh i kan mah taah ser a hau. Harnak tampi tuar lo in cun kan ram le kan miphun hi kan mah ta a si kho lai lo.

 

"No Pain No Gain," timi tlangtar in Top Journal ah an rak tialbal mi bia ka philhkhawh lo mi a um. ( A tial tu cu ka theih ti lo.) Achimmi cu; Minung nunnak caah a herhbik mi THLI hi alakin ngahmi thil ( Kawl in; A khah meh kung  si) asi. Hi thli, a lak in kan hmuhmi, hmanh hi kan nunnak ca i kan hman duh tikah, a mah luh in kan hnar in kan cuap chung tiang a lut lo, KAN DAWP ta a hau. DAWP timi rian kan ttuan kha a hau," a rak ti.

 

Ram rian, miphun rian le Pathian rian hi retheihnak tuar lo in tlamtlinh khawh ding cu thil sining ( Nature) nih a duh lai lo.  Israel nih a lak in an hmuhmi ram kha harnak phun tampi lak in kal hnawh ngam lo in, kir tak hna seh law, kammi ram an sung lawng si lo in an taan cia nak Egypt salah an tang tthan lai.  Lai mi zong.....................?

 

( Palhnak a um ahcun pumpak ruahnak sihram ko seh.)

 

Zathawngcin

Dallas

 

Source:

From: Liankiphnin Siakhel <siakhelliankiphnin@gmail.com>
Subject: [CCC-Alumni] A LAK ( FREE) LE TTUANVO
To: chinmino@yahoogroups.com, Laisianghleirun@yahoogroups.com, LAIFORUM@yahoogroups.com, Hakhamino@yahoogroups.com, Zokhuahrin@yahoogroups.com>, CCC-Alumni@yahoogroups.com.au
Date: Thursday, September 23, 2010, 4:07 PM

 
------------------------------
"Serve with gladness"