Tampi chim nakin tampi ttuan a ttha deuh

Wednesday, May 27, 2009

Suihleng phun le Leitak (by Pu Ca Hmung)

Source: SIB group mail on 25 May 2009
Dear upat mi SRDP,,
Thawngpi pa le cin cin pa Le Tial kung tlu mang,, nan zapi in nan cakuat ka hmu ka lawm,Upat nak he kan leh tthan cio hna,Lungphung catial nak ah,AD 1400 hrongah khua an tla ,Thanngnget chungin an thawh ter hna,Khua peng lian pa aca chuah nak ah AD 1380-1400 kar ah khua pui ah thangnget cu an um ti asi,pu Hre mang ca uk chuah nak ah khua an tla hnu ah khua pui ah an va sawmhna ati ve ,Pu lian kil ,salai khua uk lian malaysia an rak lio ah leitak khua cu Suihleng nih an tlak hmasa an ti cu he petlaih in siapanglai le suihleng cu atthen kho lo mi asi caah suihlengin ahram thawk ding asi ti hi ka chim duh mi asi,Ahmang mi tuan bia zong asi ,Uk tu bawi cu an si ko inn hmun zong cu uk tu bawi an si caah an duh mi an i thim ve ko lam dangin an tuan bia nih azulh adoi ve ding an si ko,Cun zophei sem nak leitak ram chung zong an ke alamh hma sa nan ti ah cun lam dang te in an luhhma sa nak khabiatlang dangin langhter awk asi ko al awk aum lo,Atu cu an si ning he apeh lo mi cungah[A-1] nak ah nan chia hna caah ka lun atlinh lo nak asi ko,,Sakuh a ttum ah sakhi akal lo sakhi kongah sakuh nih azulh ve lo an lam a i hrawm kho lo,Abik in ruat cio tuah uh si tiah sawm kan duh mi hna cu hmungdang kadang a um mi hna kha hmunkhat ah afun tonh ter tu cu suihleng le tikhor an si ii zophei sem nak khua ah acanghlei ah kan tuan bia dawh kum [600]tlinh nak lungzong kan phun hlei ah pum pak cio kan tuan bia dawhzong anungpeng ko ,Saithang anput ko mi soser ah ara ti mi cu ahman lo zia khi ka chim duh mi asi ko,Uk tu bawi lephun bawi ,Hlawn ceu ,Thangnget chunng an tthi an i vat mi cu ka chim duh mi asi lo al awk zong a um lo,..
Mihrut sa nga zei an thei lo an hngalh lo pat ti intuan bia ahman lo mi tu dirhkam in ahman mi tuan bia tu ke tang ah lamhchih asi caah ka ngaih achia ngai ,
Suihleng tikhor khua tlak hmasa lawng si lo in an chung chuak leitak bawi le chia an kilhkamh nak an tuan bia tawi leitak chungchuak fanu fapa nan sinah langhter chih ka duh ,,,
Pu Ca Hmung Suihleng,
MLS ,KL
---
Cattialmi a dihlak HIKA hin relding a si.
Note: Amah a ttialningte a si. Zeihmanh remhmi a um lo.

=================
Life is like a book, everyday is new pages

Monday, May 25, 2009

Pu Khua Kam le Leitak Biaruahnak [I]

Source: SIB group mail on 25 May 2009
 
Upatmi miphun hawi hna,
 
Nan rak dam cio rih ko lai dah. Pathian nih kan um hmun cio ah thluachuahnak kan pe cio hram ko sehlaw, kan sin ah Pathian Bawipa um zungzal hram ko seh. Thawngpang chia, thawngpang ttha timi kan lakah an um hi vuleicung a si caah kan hrial khawh lomi a si ti tuin lungcan i pe cio hram ko u sihlaw, minung nih kan herh lio lengmang le kan dirpi a herh tawn mi kong tete ah puitling lungput kan lakah hmun hram ko seh. Tutan khualei kan phak in ka hmuhning le SIB cabia tete kongah nan sin biaruahnak tlawmpal ka vun langhter cio hna lai i, lungdai tein khua nan rak tuaktan cio ding kan sawm hna.
 
1.  Lungphun kong;
 
Kum 600 lungphun kongah ruahnak tampi nan/kan rak langhter cio cang bang in, kan chim kan ttial cio mi hi "Keimah chim mi hrimhrim lo ahcun ka duh lai lo!" timi lungput ngeih hrim loin, puitling miphun khuaram lungput he duhsah tein thil kan tuaktan chin lengmang rih ding le hmailei a herh tiah mipi nih ruah le pom ko ahcun remh ttha cu remh khawh a si te ko lai. Zeicahtiah chungkhar pakhat nih kan bunh mi lungphun siloin, khuami mipi kan lung phun a si bang in mipi nih pom khawhmi hram cungah kan dir khawh cio ding lungsau thin fual cio ding kan sawm hna. Tulio lungcaa nakin a ttha le a dik deuh mipi pom mi a um ko ahcun cucu kan i lawm chin ciomi le kan dirpi teding a si ko. Nain, tulio nakin fact a dik deuh mi mipi pommi a um hlan cu tuning tein a um rih a ttha ko i, lungsau thinfual tein tuan bia kawl le hlat chin tu i zuam ko usih.
 
2. Khuami he biaruah le meeting lio biahalnak;
 
13-4-2009 ni ah Hakha um Leitak nupa minung 30 tluk(A tthu pengmi) he zing 8;00 am hrawng in zanlei 4;00 pm tiang biaruahnak kan ngei. Hi lio ah "Ramdang lei pem dirhmun in kan chuak ti lai lo. Hakha khua ah ramdang fanau hna kuatmi toh le rianttuan loin khuasak hi ngol ding, Kan khuaram ah kir in kanmah kutke tein aa cawm khomi dirhmun lei rian sersiam ding, Kum 600 tuanbia a ngei cang mi kan pipu ram hi a hungcho mi ram ah ser tthan i zuamding, Fimnak cacawnnak lei hi thuk deuh in ruat tthanding" tbt biaruahnak kan ngei.
 
Khualei sangthum zongah "Kan khuahmun hi kan remh a ttha, zungzal aa hmun mi khua, zungzal aa hmunding innhmun sersiam kan ttha i, cu aa hmunmi khua le innhmun ah lung diriam tein kan tthut hnu lawngah a dangdang hunchonak tete pehding hi tthatbik dawh kan si timi le hi bantuk program pakhatkhat a um khawh phum ahcun lungrual tein zultu ttha si kan i zuam a herh" tbt le Fimcawnnak lei kan derthom cangning, kan i hrimh tthan a herh ning tete, cun a dangdang tampi biaruahnak kan ngei.
 
Pu Tial Kar biahal duhmi;   ; Leitak khuathar ah Innrawk(Buarangsii a kaicang mi) an tam tuk cang. Zeitindah kan khuaram hi kan remh lai? Kan fanau khuaruat khomi nih leng(Ramdang, Hakha-Rangon, etc) nan kan chuahtak dih tikah khua ah mi ttiattum lo lawngte kan tang cang. Nangmah pumpak tah zeitindah na ruah? Leitak khua ah khua na kan sak pi duh/kho lai maw? A dang kan fanau fimnak lei khua hmu deuhdeuh hi Leitak khua ah khua nan kan sakpi duh lai lo maw?
 
(Bialeh duhmi;  ;Khuasak in um hnawh awk aa tlakmi khua hmun ah kan um ahcun kei cu Leitak ahhin ka thih hlan ka um ko lai. Nain, a tu bantuk kan sangveng pawl dirhmun hin cun khua ah hung um ding sullam a har ko. Na chimcha in kan mifim nupa nih khuahmun te ah kan hmunpi in thil phun zakip cungah kan zuampi hna sehlaw, mino nih zohchunh hnga mi um a si caah mino an fim lai, mipi kan fim ve lai i, khua le ram a fim, a tthang taktak ko lai.)
 
Pu Phun Tung biahal;   ;Kan nau le nan si nain, kan naule hi kan nupa nan si cang. Cucaah a ho nan bia dah kan nin ngai hna hnga? Aluancia kum ah Thawngpi pa (Salai Ceu Mang) nih "Leitak ah um sawhsawh ti hlah u, Hakha-Thantlang ah kal i zuam u" a rak kan ti i, a tu Leitak khuathar cu hmeinu hmeipa he inn 70 kan tling ti lo. Kan chuak cuahmah ve taktak ko. Nang nih "Pem ti hlah u, Leitak ah kir dih u" na kan ti tthan hoi. Kan lung zong a fiang ti lo. Khuathar ahhin cun a tu hrim hi a chuak rihding(Toi chingchi) pawl Inn 20 deng kan va um rih sikaw, zeitindah kan i tuah lai? 
 
(Bialeh duhmi;  ;Ka u Ceu nih a rak in ti hna lio ah khan khuapi nun, fimnak lei, Chaw le va kawl thiamnak lei,..tbt khua hmu hna seh ti an duh hna ruang a si bik kho men. Kei nih Khualei nan/kan kir lai kan ti hna hi cu a tu lio a herh taktak cangmi, kan pipu chan kan thing ram kan vulei dawhter tthan in kan pipu ram te hin vuleicung thil sining dirpi khawh veding hi kan herh cang tiah ka ruah caah a si. Zeicahtiah a tu hrim hi Leitak khua ah cak ngai in a lung a tthongmi pa(10) nan tling ti lo i, kan pipu kum 600 tuanbia ngeimi ram hi, kum 60 lawng a upa rih mi tuanbia ram ah aa cang te kho men i, cutin a si ahcun a ho hmanh kan pipu ram hi kan hlum huam ti lai lo. Cucaah chuahtak caan a si ti lo, kir tthan caan lei kan lut cuahmah ko cang ti hi tawinak in fianter ka duh. )
 
Pu Vai Uk biahalnak;  ;A tu ah Zipi le Khuathar bantuk ah man tampi a dih hngami Inn ttha ttha, Tlakrawh inn tbt rethei tukin sa hlah u, zungzal aa hmunmi khuaram remh kan herh. Zungzal kan i hlum khawhnak hmun ah khua le ram remh in, cu khuahmun cu minung kan umnak a si lai i, a dang kan pipu ram hi anmah le an santlaih ning cio in kan hman dih hna lai na kan ti tikah, kan nih Zipi cu kan khuaruah a har pah cang. Inn le hmun sak le remh ti tik zongah kan i lak lawh len lai. Cucaah zeitik caan ah, a ho nih dah hi thil hi nan kan dirpi lai? Laklawh in kan um nak hnga lo. A fiangmi thil kan chim kho u law, khuahmu kho kan fanau nih a ttha nan timi cu kan in zulh hrim ko hna lai. 
 
(Lehnak;   ;Pathian sinah thla cam cio ko u sih. Biakinn, Sianginn, Siizung,  tbt level million tampi dih in sak a herh mi tlakrawh inn bantuk cu tulio kan khuaram ah sak a ttha rih lo. Nain, Minung caah a herh lio lengmang mi temporary level kip cu ngol lo tein i zuam ko u. Kan zapi kan lung aa rual i, kan ttan tti ahcun kan tumram cu kan sersiam kho hrim ko lai.)
 
Sayaci Tial Mang biahalnak;  ;Tulio ah Leitak in University siangngakchia thar kan um ti lonak kum 5 chung a lut cang. MC, BE, GTI tbt lawngah pakhat hnih an um i, University ah Zero kan si cang. Kale College ah Salai Biak Cung Nung a dih hin Secular lei University kan um ti lo. Bawipatlang University Hawikomhnak lei cawlcangnak zongah Leitak mi pakhat hmanh aa um ti lo. Hihi zeiruang ah dah a si hnga? Zeitindah kan i tuah lai? Na hmuh ning kan share kho law kan duh ko. 
 
(Bialeh;  ;Ka ngai a chia tuk. Kan tlang kan ram ah University lei i hruainak ah lamhruaitu kan rak si deuh tawn ko nain nil kan sinak kum 5-6 a si cang ka theih ahhin ka ngai a chia taktak ko. Bawipatlang ah University level mithar 27 hrawng um lio i Leitakmi pakhat hmanh kan um lo hi cu ngaichiat taktak kan si ko. Hmawngtlang, Phaikhua..tbt cu minung 10 cung an um ko. Hihi analysis tuah hrimhrim a herh ko. A tanglei ah sangthum kan nupa sin hi kong chimmi a um lai.) 
 
3. Fim cawnnak le Mino ka hmuhning hna;
 
Leitak khua ah a tang lio lengmang mi kum 20 tang Mino an concept ka zoh tikah ka ngai a chia kho taktak. An muisam an i ttammawi ning, an biachim an holh rel, an khuaruah ning, tbt pawl zoh ahhin kan khuaram kan chuahtak kum 17 vel chung i kan Mino sem thar hna moral a kal dan hi zoh sawhsawh awk hrim an si ti lo. Kum 1992 hnubik Leitak khua ka rak um ve lio kan fanau hna(AMS ngakchia pawl) chan ri tiang ramchung-ramleng thin lung kaldan ah kan tla tuk rih lo. 1992 lio hrawng semmong pawl ri in nihin 2009 kar mino thinlung a kaldan cu an si kho hrimhrim ti lo.(Ka peh te lai)
 
Khua Peng Lian pa.
=================
Life is like a book, everyday is new pages

Friday, May 22, 2009

Discussion on Chin Common Language

Sorce: Laiforum Mail of 19 May 2009
Akong: Chin Common Language kong ceihhmaimi
 
There are two groups in the current Chin language issue, (1) Anti-Halkha dialect, (2) Pro-Halkha dialect. First of all, I do not believe that you Anti-Halkha dialect peoples are that much. And it would be a good picture for those peoples that the numbers of Pro-Halkha dialect proples are growing because educated young peoples are realizing that language issue no longer a problem for them. Even from Tedim and Falam townships, there are so many moderate peoples who are Pro-Halkha dialect. Besides, they are more educated and more patriotic, more advocating building our nation. Peoples from our younger generations have come to realize and appreciate Halkha capital as a conerstone for being a nationhood and the importance of its sovereignty.. For that reason, your anti-Halkha dialect argument might be very helpless and fruitful.


---------------

Dear Ben,

 

I answer your mail as other friends are keeping quiet and as you seem still confused on this.

 

First of all I want to remind you that your grandpa Lt.Col. Phu Kung was the only Chin army officer who was against the Chin army to get involve in the war between Burmese and Karen in 1949 and who never regretted for losing his job till the end of his life and also who denied when he was persuaded several times to rejoin Burma army with the rank of Col. He did so because he knew real politics. Had the rest of the then Chin army officers accepted his idea of staying neutral, would today's Chins' situation have been totally different from the one we live under SPDC. That is the importance of how to see future politics.

 

Though there are many things, I will tell you only about three things that you insisted here. Whenever you mention about Chin capital, you should not blame or praise the Hakas, 'cause the man who moved the then Chin Oo syi office from Kalemyo to Haka was G. Ne Win. I tell you this because I saw him with my red eyes explaining for some of the then UB ministers on where to locate the capital's main office and the quarters, and so on and so forth during their last visit to Haka with PM U Nuh in the year 1960-'62.

 

Falam was the district hq for Northern Chin State and Midat was for the Southern Chin State. The capital's office (Chin Oosyi) was in Kalemyo. Our late Pu Vum Son clearly mentioned that Chin Oosyi office was moved from Kale to Haka because Burmese people in Kale demonstrated against the existence of the Chin Oosyi office in Kalemyo.. As Chin people were out dated in politics none of them never tried to know who was behind that demonstration.

 

G. Ne Win was trying (might be, 1. to show his gratitude to Chin armies for protecting UB several times from falling into the hand of rebels, 2. wanted to see Chin state developed like other states in Burma, 3. wanted the whole Chin people to support his policy, etc.) to develop Chin state during 1960s and '70s. As none of them did really know on how to develop Chin state he followed exactly according to the British planned development.

 

As soon as Chin Oosyi office was moved to Haka, he gave a lot of money to the first Chin state's Revolutionary party Chairman Pu SKL to pave tarmac road from kalemyo to Haka. Pu SKL wrote a letter to G.NW that he wanted to pave the tarmac to Thuklai, his native town of Siyáng.

G.NW replied his letter that that tarmac road should be paved from Kalemyo to Haka, but not to Thuklai. Pu SKL paved the tarmac from Kalemyo to Taingen, junction to Haka and Thuklai and sent all the money back to central office.

 

G. NW gave 100 bedded hospital to Haka, but as all top ranking officers were only from Tedim-Siyáng and Falam, they divided it into pieces, 25 bedded each to different towns. G.NW again gave order to the capital, Haka to construct an airport. However as Tedim and Falam also wanted to have such airport that plan was later canceled. G.NW granted lots and lots of money to construct different departmental offices and quarters, but only few of them are in existence.


Note: Please read the whole article HERE and have a good mind.
------------------------------
"Serve with gladness"

Wednesday, May 20, 2009

Laicaa Adverb Hmanning

Source: Laiforum Mail on 20 May 2009
A ttialtu: Salai Lunglileng (Lian Cung)
 

Hawi Pualva le hawile,

 

A caan ka neih lo caah a tawi khawh chungin leh kaa zuam lai.

 

Adverb - muichawn ka timi kha Muko magazine ah Laica adverb an kawhning a si.

Cafang peh le peh lo ding hi kei cu ka buai lem lo. Zeicatiahcun, ningcang a zulh si ahcun peh ding si ti hi ka dirpining si. Laiholh hi Tibeto-Burman holh a si caah Roman biafang in kan ṭial tikah aa laklawhnak tampi a um. Sinain, tam deuh cu Europe biafang kal daan in kan ṭial ahcun a hlawk deuh. Curuangahcun, Laica hi ṭhenbuin kan ṭial zongah sullam a khen khawh ve ṭhiamṭhiam ko nain aa dawh lo hleiah grammar ningcang tawlrel tikah a buai tuk.

 

Pakhattein na timi hi adverb a si lo. Zeicatiahcun, 'te' timi hi adjective khiaktu a si. 'Pi' timi zong a si ve. Cun, 'te' hi tlawmtam khiaktu zong a si ve. Cucaahcun, 'te' le 'pi' cu khingrihtertu menmen an si.

 

Tahchunhnak:

Mi fate, pa lianpi ti bantuk a si. Cucaah, pakhattein tiah ṭial loin, pakhatte in tiah ṭial ding si. Cuve bantukin, pakhat tete in tiah ṭial ding si ve ko. Zeicatiahcun, pakhat cu noun a si. Verb silole adjective si ahcun peh ding. Tahchunhnak ah: dirbuin, dirbutein, ṭahbuin, ṭahbutein

 

"Ka pi nih siaherhlengmangbute bakin a kan thihták" na timi hi kei nih cun hitin ka ṭial hnga.

 

"Ka pi nih siaherh lengmangbute bakin a kan thihták" tiah ka ṭial ko hnga.

Laica muichawn hi a tlin tuk caah atu ta rikhiahnak hi aa phundang ve. 'siaherh lengmangbuin' ti nakin 'siaherh lengmangbute bakin' hi superlative adverb a si deuh. Zeicatiahcun, 'bakin' nih superlative adverb sinak cu a thluk. Superlative thlutu hna cheukhat cu: bakin, ngaiin, tukin, bikin, deuhin, chinin tibantuk an si.

 

Hi pawl hi adverb sawhsawh kha superlative chim tikah a bawmtu an si. Cucaahcun,

siaherh lengmangbuin -- siaherh lengmangbu bakin / siaherh lengmangbute bakin, tiah ṭial ding a si.

 

ṭhatakin -- ṭhate bakin/ṭhate deuhin/ṭha chinin

dirbuin  dirbutein -- dirbute bakin -- dirbu(te) deuhin

sirlei hoihin -- sirlei hoihbuin -- sirlei hoihbutein -- sirlei hoihbute bakin -- sirlei hoih chinin

Mirang adverb hi ṭhen biapi 6 in an ṭhen hna.

 

1.     Adverb of manner, 2. Adverb of time, 3. Adverb of frequency 4. Adverb of degree 5. Adverb of comment, 6. Adverb of conjunction tiin. Mah nák tam deuh zong an um len rih ko lai nain hi pawl hi biapi cu an si.

 

1. Thilakin a velh. Timi hi adverb of manner a si. Thi lakin a velh tiah ṭial tuah hmanh, na leh khawh ko lai nain zeibantuk ningcang hmanah a tla lai lo. Cucaah, peh hnu lawng ah adverb of manner timi sullam a neither. Zeitluk faak indah a velh timi kha a langhter. Cucaah, 'thilakin', 'tlalakin', 'kuallakin' timi pawl cu adverb of manner an si.

 

2. Sile, damtein hung kal kun u. Sile damtakin hun kal kun u. Hi zong hi an sullam aa khat. Hihi cu ka hrilfiah ti lai lo. Nan fiang ko lai ka zumh.

 

------------------------------
"Serve with gladness"

Tuesday, May 19, 2009

SIAPANGLAI Tikhor Tuanbia

Zophei Semnak Siapanglai Tikhor
by Salai Ceu Mang
 
Biahmaisa: Siapanglai tikhor cu Laimi tuanbia ah siseh, Zophei thawhkehnak tuanbia ah siseh, Laimi pupa zumhnak le raithawining ah siseh hrialawk tha lo in a fiangmi tuanbia a kan chim khotu le a langhtertu a rak si. Mirang chan in ralkap ukhlan 1962 tiang cozah sianginn tangli lai carel ah rak cawn chihmi tuanbia a rak si. Lai tuanbia a rak ttial hmasa hna zong nih fiang tein a sining rak langhtermi le a tuanbia rak ttialmi tikhor a rak si ve.  Cucaah cattailtu zong nih ramrian le cattial hram a thawk ah semnak Siapanglai le Leitak tuanbia ttial in a rak thok i, atu zong ah cattialtu nih 1978 Laiholhreltu magazine ah rak ttial cangmi kha atu tthangthar mino hna zong nih fiang deuh in hngalh khawhnak ding caah fiang deuh in ka hung inawlh tthannak a si.
 
Siapanglai tikhor umnak le a min: Siapanglai tikhor cu Thantlang peng Leitak khuahlun sang ah a ummi tikhor a si. Leitak khua laicer tlangpar ah tikhor huat in a rak putmi tlang tifim chuahnak tikhor a si. Tikhor cu pe li nga tluk a thuk, pe ruk hrong a kau, lung ngan pipi in kulh a si, a cung in lungpher nganpi pakhat khuh a si. Tikhor in pe kul velchum cu lung kahcham in rak kulh a si. Siapanglai tiah min an rak peknak chan cu hi tikhor kam te ah hin sia a rak thihnak hmun a si caah Siapanglai an rak tinak a si.
 
Siapalang tikhor huattu hna: Siapanglai tikhor a huattu hi minfang kheh in a nih tikhor, amah nih a huat, anmah chung huatmi ti ngaingai fiang in kan tuanbia ah a lang lo. Leitak pupa hna robia ah cun mikei nih rak huatmi le sermi a si ti a rak si. Cu mikei zong cu khuazei in dah an rat ti zong fiang ngai in chim khawhmi a um lo. A tu kanmah kan upat hnu tu ah 1984 ah Siangpanglai Mino Lungkomhnak Bu (SMLB) min in Leitak tuanbia hlathlaitu komiti kan rak ser, Cu komoti hlatnak ah cun Rev. Ci Lian le Pu Sang Khar nih an rak kan chimhmi cu Hakha, Mi-e peng Keipaw khuami Pu Phu Sui (mi sa ei hmang phun) ruahnak cheuhnak in a hmasa Leitak khua an rak tlak ah an rak huatmi le sermi tikhor a si tiah Mi-e peng pupa hna nih an fale sin ah robia an chiahtakmi hna an theihmi an rak kan chimh chin ve.
 
Kan Lai tuanphung tialtu Lutthuh U Hla nih Chin pungpin chung in Mikei le Nivang tuanbia a ttialmi he aa lo ngai nain cu tu ah cun Siapanglai tikhor huatnak he aa tlaihnak a lang ve hoi lo. Shmanhsehlaw a tu kanmah chan ah ruahdamh in kan pawm cang mi cu Siapanglai tikhor cu mi sa ei hmang (mikei) sermi a si tiah Leitak pupa robia ah a um bantuk in Mi-e peng tuanbia zong ah Siapanglai tikhor huatnak tuanbia he aa tlai in Nivang le Phusui tuanphung an ngeih tik ah hihi a naihbik ko rua tiah SMLB nih a rak cohlan ve. Cucaah Siapanglai tikhor huattu hna cu a tu Leitak velchum ah khua a rak tla hmasa mi hna Leitak phun, Tlanglau le Bawm chung hna an si kho tiah zumh a si.
---
Blog cahmai ah tarding a sau deuh ca ah
HIKA hin a dihlak relding a si.
***
Note: Mah ca hi Salai Ceu Mang nih 1978 ah ka rak ttial ciami a si i Pu Johan (Mang Lian Thang pa) nih a ka hal ca ah tlawmpal ka remh (modify) hnu ah kan kuat tthanmi hna a si tiah SIB Group mail ah 14 MAY 2004 ah a thlah mi a si.
------------------------------
"Serve with gladness"

Laica le Laiholh

Source: Laiforum & Rungcin Mail on 19 May 2009


LAICA LE LAIHOLH

 
Laica cu tangli tiang lawng a um ko caah Laica tangli a awngmi paoh nih ceih lulh khawh cio ah ka ruah phot ko i ka hun i thawh phot ve. Laica kan ti lengmang mi hi a ngaingai tiahcun Hakha holh khi a si ko.Cucaah Laica seh kan tial tiahcun aho paoh nih Hakha holh khi kan i cherhchan cio a herh ko rua hnga. Kanmah le kan awcawi cio in kan tial cio ko lai ti siseh law, Matu, Lautu, Zophei, Senthang nih kan awcawi cio kan rak chuahpi ahcun zeitin? Zei a si, ti hmanh kan hngalh hnga mei?  Hi kongah a el le a al phunphai in kan ttang ko rih ahcun Laimi cu buai le bai phunphai hrimhrim hi kan uar rumro caah a si, kan ti khawh men ko hnga. Zeicadahtiah, Mirang nih Laica an rak kan serpiak lioah Hakha holh khi an rak i cherhchan mi a si caah a si. Tangli tiang kan rak cawn ciomi Laica hi Hakha holh bak  a rak si fawn. "Cepa a le" timi hna kha cu Hakha holh hmanh ah khuahlun holh ti ninglaw ka luan hlei hnga lo pei.
 
Laica tawlreltu CACC
 
Laica cu a dirhmun a fek ve rih lomi a si caah kan Laica dirhmun a feh zau khawh nak ding caah Laica tawlreltu CACC tawlrel ning khi mipi nih kan zulh hna awk le kan pom hna awk hi a biapi ngaingai hnga. CACC nih zei pipa an kan iap kho lo kan ti ahcun kumkhat voili in a chuak lengmang mi Muko Mekazin khi ahopaoh nih i zohchunh cio usih law kan Laica a dam zau ko hnga. Aho chimhmi le cawnpiak mi hmanh ngaih duh loin, mah siarem ning paohin kan ttial lengmang cio rih ko ahcun aho te uico hmanh fial a hau theng ti hnga lo dah. Catialtu min i tel loin Laiforum le Rungcin ah catial khawh siseh law, an catial dan zoh ah "a nih tialmi" tiah minung panga nak tlawm lo hi cu ka tlaih khawh ko hna hnga. Mi timi zulh duh hleng tung loin, mah duhmi lawng dirpi hi "buai" phunkhat a si ve ko.
 
Ca le holh
 
Ca timi ah tialmi ca le holhmi ca tiin holh le ca hi aa then zungzal ( holh phunkip a thiammi ka lo nain, Laiholh hmanh thitha in ka thiam lo). Bianaah, " Cungpi le Ceupi hi hawikom ttha tak an si. An kum le an khua zong aa khat i, an ngeih le an chiah zong aa tluk. Voikhat cu zu an ding tti i bia an i el. Ceupi a thin a hung i, na neih zat ka neih ve tiah Cungpi kha a hro". Hika zawnah tialmi ca le holhmi ca na hmuh lai. Ceupi a biachim zoh ah Thantlang leimi a si a fiang. Cungpi belte Hakha lei maw Thantlang lei timi na fiang lai lo. Zeicadahtiah, a biachim a lang lo. A sinain, catialtu pa nih Hakha holh "ngeih" a hman i Thantlang holh "neih" a hmang lo. Laica in chuahmi Mekazin paoh ah catialtu a tam deuh hi Thantlang lei mi deuh kan si caah "neih" nih hmunhma a ngeih ngai hi a si rua tiah ka ruah(ka palh kho).
Neih lawng hmanh a si loh, ai zong aa tel, kai zong aa tel.
 
Cafang fonh
 
            Santleih, ngeihchiat, sihmenhseh, zerhpi ni, zerhte ni......tbt. hi Laiforum le Rungcin ah a tam ngaingai.A biafang fonh cu um ko rih seh. A cafang fonh koko ah Laica hi Laimi nih mai sam in kan sam. Nang na tel ve lai lo maw, ti ding hoi hna khi "Nang na tal ve lai lo maw" tiah hmun tampi ah a lang. Hi hna hi cu Laica a si loh ti ninglaw ka palh tuk hnga lo dah. Laica a poi venak cu duh paoh in tial awk a tha i rel awk zong a tha ve fawnmi hi a si. Bianaah, " Pa Luai cu Kawlram ah nupi aa cah i, a rak phan taktak tikah a nupi nih a duh ti lo, Paluai cu kawl ramah nu pi a cah i arak phan tak tak tik ah a nu pi nih a duh ti lo....tbt. in a phunphun in ttial awk a ttha. A rel zong rel khawh dih a si fawn.  Asinain, zohnak ah Laica a umtu ning zong theih khawh a si ve. Cucaah Laica a tlaihchan i Laica tial a huammi paohpaoh nih CACC tining hi i hrawm kho cio usih law, a dir zong kan dirpi cio ahcun a rauh hlanah kan Laica dirhmun a fek ngaingai ko hnga.
 
Perhkalh 

------------------------------
"Serve with gladness"


Saturday, May 16, 2009

CARD Rural Leaders Training Thawngpang

Hmunkip ummi Dawtmi Unau hna,
 
Nan dam lio cio a si hna maw? Thawngpang dang hna a tha  maw? Kan biak Pathian tu nih kan umnak hmunhma cioah a thluachauhza he lamtha kan hruai cio ko seh. Nan caah thlaza cam kan dai lo. CARD Rural Leaders Training (TOT, Training Of Trainers) thawngpang tete kan vun in thanh than hna.
 
-CARD Rural Leaders Training (TOT) cu CARD Zung ah  12 May, 2009 in thawk a  si cang. Association le District Area in nu pakhat le pa pahnih an zapi minung 25 kan cah hna i tlamtling tein 25 an rak kai kho. Training cawnpiak tu kan fialmi hna zawng tutiangah cun tlam a tling ngai.
 
(1) Rev. Dr. S. Ngun Ling le Sayamah Kaw Maing (Kachin) nih "The Dangers of Chemical le Ecology" le Khrihfa biaknak an kan cawn piak.
(2) Ecovillage Design Education - Rev. Ngun Kham
(3) Leadership - Rev. Za Mang
(4) Conflict trasnformation - Pu Chawn Kio
(5) Livestock- Rev. Di Van 
(6) Argriculture - Rev. N. Lai Uk hna nih an cawnpiak hna.
 
-Zarhte ni zanlei 4-5 pm may 16, 2009 ah ZPBA Motor in Hakha Saipuizi Dum le khauchungah lehlazi (Observation ) kan kal pi hna. Khua te lei training a rak kaimi khuate Hruaitu pawl an kaimi trainingah i lunghmuihnak tampi an ngeihmi kan hmuh tikah a tu chun cantiang lamtha hruaitu Pathian cungah le bawmchantu, thlacam piak tu cungah lawmhnak chim cawk lo kan ngei. Kan training hi a ra laimi cawn nithum ni 20 May tiang tuahding kan si rih. A tang rihmi canchungah Pathian nih lamtha a kan hruaichin rihnak hnga thinlung thlacamnak in nan kan philh lo diing zawng zangfah nawl kan in duh ko hna. Cun CARD khuate lei hruaitu sinah bia siaherh cah duhmi tete nan ngeih ahcun an umchungah hi mail zawngin biak chawnh khawh an si.
 
- GLT (Grassroot Leasership training Thailand ah kai ding in Pastor Khin May Than cu 17 May, 2009 ah ai thawh ve cang lai. Pastor Ram Nawn(Volunteer, CARD) zawng Thailand in dam tein Hakha a rak phan than cang.
 
- CARD nih a chuahmi Amithiang Lennak Lairam Vol. III Master a chuak cang. Arauh hlanah nan sin a phanh khawhnak lai kan i zuam cuahmah lio a si.
 
- CARD Kumhra tlinnak Magazine ca Article a kan kua ciami nan cungah kan i lawm hringhran. A kan kua manh rih lo mi a tang mi zawng nan kan kuat khawh cio ding zangfah kan in nawl than ko hna.
 
CARD riantuannak ah kan umnak hmunhma cio in thinlung hmunkhat tein kar kan hlan ti khawh pengnak lai thlaza cam peng bu in,
 
Bawipa Dumchungah riantuantu,
 
Ngai Men
Field Director
CARD, Hakha
 
Note: Mah ca hi CARD Group mail on 16 May 2009 zong ah relkhawh a si.
------------------------------
"Serve with gladness"